KPSC KAS · Module 46 · Mains depth · 17 min
ಜೀವವೈವಿಧ್ಯಕ್ಕೆ ಬೆದರಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು Red List: ಜಾತಿಗಳು ಏಕೆ ಕಣ್ಮರೆಯಾಗುತ್ತಿವೆ, ಮತ್ತು ನಾವು ಅದನ್ನು ಹೇಗೆ ಲೆಕ್ಕ ಇಡುತ್ತೇವೆ.
What KPSC KAS asks from this chapter
Syllabus lines this chapter covers:
- Paper II: General Studies · Environment and ecology.
- GS 3 · Environment and ecology.
KPSC KAS has asked 6 questions from this chapter (2020, 2017, 2014); 18 from its whole module.
Read at full depth: basics, the standard layer and the Mains analysis.
ಶೂನ್ಯದಿಂದ ಆರಂಭಿಸೋಣ: ಎರಡು ಬಿಲಿಯನ್ ಹಕ್ಕಿಗಳನ್ನು ಹೇಗೆ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತೇವೆ?
ಹತ್ತೊಂಬತ್ತನೇ ಶತಮಾನದ ಮಧ್ಯಭಾಗದಲ್ಲಿ, passenger pigeon ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ಅತ್ಯಂತ ಸಾಮಾನ್ಯ ಹಕ್ಕಿಯಾಗಿತ್ತು. ಉತ್ತರ ಅಮೆರಿಕದ ಆಕಾಶವನ್ನು ಅವುಗಳ ಹಿಂಡುಗಳು ಕತ್ತಲಾಗಿಸುತ್ತಿದ್ದವು. ಒಂದೇ ಹಿಂಡು 400 km ವರೆಗೆ ಹರಡಬಹುದಿತ್ತು ಮತ್ತು ಸುಮಾರು ಎರಡು ಬಿಲಿಯನ್ ಹಕ್ಕಿಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರಬಹುದಿತ್ತು.
ಕೂರುವ ಪಾರಿವಾಳಗಳ ಭಾರಕ್ಕೆ ಕೊಂಬೆಗಳು ಮುರಿಯುತ್ತಿದ್ದವು. ಒಂದು ಹಿಂಡು ತಲೆಯ ಮೇಲೆ ಹಾರಿ ಹೋಗಲು ಗಂಟೆಗಳೇ ಬೇಕಾಗುತ್ತಿದ್ದವು.
ಇಂದು ಒಂದೇ ಒಂದು passenger pigeon ಕೂಡ ಜೀವಂತವಾಗಿಲ್ಲ. ಅಗ್ಗದ ಮಾಂಸಕ್ಕಾಗಿ ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಲಕ್ಷಾಂತರ ಹಕ್ಕಿಗಳನ್ನು ಗುಂಡಿಟ್ಟು ಬಲೆಯಲ್ಲಿ ಹಿಡಿಯಲಾಯಿತು. ದೊಡ್ಡ ಕಾಲೋನಿಗಳಲ್ಲಿ ಗೂಡು ಕಟ್ಟುತ್ತಿದ್ದ ಅವುಗಳನ್ನು ಗುಂಪಾಗಿ ಕೊಲ್ಲುವುದು ಸುಲಭವಾಗಿತ್ತು. ಕೆಲವೇ ದಶಕಗಳಲ್ಲಿ ಜಗತ್ತಿನ ಅತ್ಯಂತ ಹೇರಳ ಹಕ್ಕಿ ಕಣ್ಮರೆಯಾಯಿತು.

ಈ ಕಥೆ ಒಂದು ಕಠಿಣ ಪಾಠ ಕಲಿಸುತ್ತದೆ. ಯಾವುದೇ ಕಾರಣಕ್ಕೂ ನಾಶವಾಗಲಾರದು ಎಂದು ಕಾಣುವ ಜಾತಿಯೂ ಜನರು ಅದನ್ನು ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿಗಿಂತ ವೇಗವಾಗಿ ಬಳಸಿದರೆ ಕಣ್ಮರೆಯಾಗಬಹುದು. ದೊಡ್ಡ ಸಂಖ್ಯೆ ಇದ್ದರೆ ಮಾತ್ರ ಸುರಕ್ಷತೆ ಖಚಿತವಾಗುವುದಿಲ್ಲ.
ಈ ಅಧ್ಯಾಯ ಇಂದು ಜೀವಿ ಪ್ರಭೇದಗಳನ್ನು ಅಳಿವಿನ ಕಡೆಗೆ ತಳ್ಳುವ ಶಕ್ತಿಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸುತ್ತದೆ. ಆವಾಸಸ್ಥಾನ ನಾಶದಿಂದ ಆಕ್ರಮಣಕಾರಿ ಪ್ರಭೇದಗಳವರೆಗೆ ಇವೆ. ಜಾಗತಿಕ ಸ್ಕೋರ್ಕಾರ್ಡ್ IUCN Red List ಪ್ರತಿ ಪ್ರಭೇದ ಅಳಿವಿನ ಅಂಚಿಗೆ ಎಷ್ಟು ಹತ್ತಿರವಿದೆ ಎಂದು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಈ ನಷ್ಟ ನಮಗೆ ಏಕೆ ಕಳವಳಕಾರಿ ಎಂಬ ಕಾರಣಗಳನ್ನು ನೀಡಲಾಗಿದೆ.
ಅಳಿವು ಸಹಜ; ಆದರೆ ಇಂದಿನ ವೇಗ ಸಹಜವಲ್ಲ
ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ಜೀವ ಸುಮಾರು 3.5 ಬಿಲಿಯನ್ ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಆರಂಭವಾಯಿತು. ಅಂದಿನಿಂದ ಅಸಂಖ್ಯ ಪ್ರಭೇದಗಳು ಬಂದು ಹೋಗಿವೆ. ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಇದುವರೆಗೆ ಸುಮಾರು 1.7 million ಪ್ರಭೇದಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಆದರೆ ಇನ್ನೂ ಹೆಚ್ಚಿನವು ತಿಳಿದಿಲ್ಲ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಉಷ್ಣವಲಯದ ಮಳೆಕಾಡುಗಳಲ್ಲಿ. ಅಳಿವು ಸ್ವತಃ ಪ್ರಕೃತಿಯ ಭಾಗ. ಪ್ರಭೇದಗಳು ನಿಧಾನವಾಗಿ ಕಣ್ಮರೆಯಾಗುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಹೊಸವು ವಿಕಸನಗೊಳ್ಳುತ್ತವೆ.
ಐದು ದೊಡ್ಡ ಕುಸಿತಗಳು. ಆದರೆ ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಭೂವೈಜ್ಞಾನಿಕ ಕಾಲದ ಕಿರು ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಎಲ್ಲ ಪ್ರಭೇದಗಳ ದೊಡ್ಡ ಭಾಗ ಕಣ್ಮರೆಯಾಗಿದೆ. ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು five mass extinctions ದಾಖಲಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಪ್ರತಿಯೊಂದೂ ಬೃಹತ್ ಜ್ವಾಲಾಮುಖಿ ಸ್ಫೋಟ ಅಥವಾ ಕ್ಷುದ್ರಗ್ರಹದ ಪರಿಣಾಮದಂತಹ ನೈಸರ್ಗಿಕ ವಿಪತ್ತಿನಿಂದ ಉಂಟಾಗಿರಬಹುದು ಎಂದು ಭಾವಿಸಲಾಗಿದೆ.
ಆರನೆಯದು. ಇಂದು ಪ್ರಭೇದಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯ ಹಿನ್ನೆಲೆ ದರಕ್ಕಿಂತ ಮತ್ತೆ ತೀವ್ರ ವೇಗದಲ್ಲಿ ಕಣ್ಮರೆಯಾಗುತ್ತಿವೆ. ಈ ಬಾರಿ ಕಾರಣ ನೈಸರ್ಗಿಕ ವಿಪತ್ತಲ್ಲ, human activity ಆಗಿದೆ. ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ಜನಸಂಖ್ಯೆ, ಜೀವ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳ ಅತಿಬಳಕೆ ಮತ್ತು ಆವಾಸಸ್ಥಾನಗಳ ನಾಶ ಇದಕ್ಕೆ ಕಾರಣ. ಆದ್ದರಿಂದ ಅನೇಕ ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಇಂದಿನ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು sixth extinction ಎಂದು ವಿವರಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಇದು ಏಕೆ ಮುಖ್ಯ. ಹಿಂದಿನ ಬೃಹತ್ ಅಳಿವುಗಳಿಂದ ಚೇತರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಜೀವಕ್ಕೆ ಲಕ್ಷಾಂತರ ವರ್ಷಗಳು ಬೇಕಾದವು. ಇಂದಿನ ನಷ್ಟ ಜನರಿಂದಲೇ ಉಂಟಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಜನರಿಂದಲೇ ನಿಧಾನಗೊಳಿಸಲೂ ಸಾಧ್ಯ. ಹೀಗಾಗಿ ಜೀವವೈವಿಧ್ಯ ನಷ್ಟ ಕೇವಲ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಇತಿಹಾಸದ ಪ್ರಶ್ನೆಯಲ್ಲ, ನೀತಿ ಮತ್ತು ಆಯ್ಕೆಗಳ ಪ್ರಶ್ನೆಯೂ ಹೌದು.
ಆವಾಸಸ್ಥಾನ ನಷ್ಟ ಮತ್ತು ಛಿದ್ರೀಕರಣ: ಅತಿದೊಡ್ಡ ಬೆದರಿಕೆ
habitat ಎಂದರೆ ಒಂದು ಪ್ರಭೇದಕ್ಕೆ ಆಹಾರ, ಆಶ್ರಯ ಮತ್ತು ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿಯ ಸ್ಥಳ. ಅದು ನಾಶವಾದಾಗ ಪ್ರಭೇದ ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು, ಸ್ಥಳಾಂತರಗೊಳ್ಳಬೇಕು ಅಥವಾ ಸಾಯಬೇಕು. ಸ್ಥಳಾಂತರ ಅಪರೂಪಕ್ಕೆ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗುತ್ತದೆ; ಹತ್ತಿರದ ಆವಾಸಸ್ಥಾನ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಈಗಾಗಲೇ ಆಕ್ರಮಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿರುತ್ತದೆ. ಹೊಸಬರು ನಿವಾಸಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಬೇಕು ಅಥವಾ ಪರಭಕ್ಷಕರು, ಹಸಿವು ಮತ್ತು ರೋಗ ಕಾದಿರುವ ಕಳಪೆ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ನೆಲೆಸಬೇಕು. ಹೀಗಾಗಿ habitat destruction ವಿಶ್ವದಾದ್ಯಂತ ಜೀವವೈವಿಧ್ಯಕ್ಕೆ greatest single threat ಎಂದು ಗುರುತಿಸಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ.
ಆವಾಸಸ್ಥಾನ ಹೇಗೆ ನಾಶವಾಗುತ್ತದೆ. ಕೃಷಿ, ಪಟ್ಟಣ ಮತ್ತು ರಸ್ತೆಗಳಿಗಾಗಿ ಕಾಡುಗಳನ್ನು ಕಡಿಯಲಾಗುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಮರಗಳನ್ನು ಕಡಿದು ಸಾಗಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮೀನು ಮತ್ತು ಸೀಗಡಿ ಕೊಳಗಳಿಗಾಗಿ ಮ್ಯಾಂಗ್ರೋವ್ ಕಾಡುಗಳನ್ನು ಕಡಿಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ತೇವಭೂಮಿಗಳನ್ನು ಬರಿದು ಮಣ್ಣಿನಿಂದ ತುಂಬಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹವಳದ ದಿಬ್ಬಗಳನ್ನು ಗಣಿಗಾರಿಕೆ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ, ಮೇವು ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ಹುಲ್ಲುಗಾವಲುಗಳಿಗೆ ಬೆಂಕಿ ಹಚ್ಚಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಹೂಳು ನದಿಗಳು ಮತ್ತು ಕೆರೆಗಳನ್ನು ಮುಚ್ಚುತ್ತದೆ. ಕೈಗಾರಿಕಾ ಮಾಲಿನ್ಯ ಉಳಿದಿರುವ ನೀರನ್ನೂ ಹಾಳುಮಾಡುತ್ತದೆ.
ವಿಘಟನೆ (Fragmentation). ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಆವಾಸಸ್ಥಾನ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ನಾಶವಾಗುವುದಿಲ್ಲ, ಬದಲಿಗೆ ತುಂಡು ತುಂಡಾಗುತ್ತದೆ. ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ನಡುವೆ ಆವಾಸಸ್ಥಾನದ ದ್ವೀಪಗಳಂತೆ ಉಳಿಯುತ್ತವೆ.
ಪ್ರತಿ ತುಂಡಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು edge ಇರುತ್ತದೆ. ಹಾಗಾಗಿ ಒಳಗಿನ ಜಾತಿಗಳು ತಾವು ವಿಕಸನಗೊಂಡ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಬೆಳಕು, ಗಾಳಿ ಮತ್ತು ಶಾಖವನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತವೆ.
ಸಣ್ಣ ತುಂಡುಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಗಾತಿಗಳು ಮತ್ತು ಆಹಾರ ಕಡಿಮೆ ಇರುತ್ತದೆ. ಹಾಗಾಗಿ ಜನಸಂಖ್ಯೆ ಕುಗ್ಗಿ, ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ, ಒಳ-ಸಂತಾನ (inbreed) ಹೆಚ್ಚುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಆನುವಂಶಿಕ ವೈವಿಧ್ಯತೆ ಕಳೆದುಹೋಗುತ್ತದೆ. ಕೊನೆಗೆ ಅನೇಕ ಜಾತಿಗಳು ಸ್ಥಳೀಯವಾಗಿ ನಶಿಸಿಹೋಗುತ್ತವೆ.
ದುರ್ಬಲ ಆವಾಸಸ್ಥಾನಗಳು. ಕೆಲವು ಆವಾಸಸ್ಥಾನಗಳು ಜಾತಿಗಳನ್ನು ಬೇಗನೆ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಹವಳದ ದಿಬ್ಬಗಳಿಗೆ ಬೆಚ್ಚಗಿನ, ಶುದ್ಧ ಮತ್ತು ಸ್ಪಷ್ಟ ನೀರು ಬೇಕು. ಆದರೆ ಶಾಖ, ಏರುತ್ತಿರುವ ಸಮುದ್ರ ಮಟ್ಟ, ಕೆಸರು ಮತ್ತು ಮಾಲಿನ್ಯದಿಂದ ಅವು ಹಾನಿಗೊಳಗಾಗುತ್ತವೆ.
ಸಾಗರ ದ್ವೀಪಗಳು ಇನ್ನೂ ದುರ್ಬಲ. 1600ರಿಂದ ದಾಖಲಾದ ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಅಳಿವಿನಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 75% ದ್ವೀಪಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸಿದೆ. ಏಕೆಂದರೆ ದ್ವೀಪ ಜಾತಿಗಳ ವ್ಯಾಪ್ತಿ ಚಿಕ್ಕದು, ಅವು ಅನೇಕ ಪರಭಕ್ಷಕಗಳಿಲ್ಲದೆ ವಿಕಸನಗೊಂಡಿವೆ ಮತ್ತು ಪರಿಚಯಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಜಾತಿಗಳಿಂದ ಸುಲಭವಾಗಿ ಹೊರದೂಡಲ್ಪಡುತ್ತವೆ.
ಪರ್ವತ ಶಿಖರಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಕೆರೆಗಳು ಕೂಡ ದ್ವೀಪಗಳಂತೆ ವರ್ತಿಸುತ್ತವೆ. ಕೆರೆಗಳಲ್ಲಿ ಬೇರೆಲ್ಲೂ ಕಾಣಸಿಗದ ಸ್ಥಳೀಯ (endemic) ಜಾತಿಗಳು ಇರುವುದು ಸಾಮಾನ್ಯ.
ಇದು ಏಕೆ ಮುಖ್ಯ. ಆವಾಸಸ್ಥಾನವನ್ನು ರಕ್ಷಿಸದೆ ಜಾತಿಯನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವುದು ಅಪರೂಪಕ್ಕೆ ಯಶಸ್ವಿಯಾಗುತ್ತದೆ. ನೀತಿಗೆ ಇದರ ಅರ್ಥ, ರಕ್ಷಿತ ಪ್ರದೇಶಗಳ ಗಾತ್ರವನ್ನು ಮೀರಿ ಅವುಗಳ connectivity (ಸಂಪರ್ಕ) ನೋಡಬೇಕು. ತುಂಡುಗಳನ್ನು ಜೋಡಿಸುವ ಕಾರಿಡಾರ್ಗಳು ಹೊಸ ಭೂಮಿ ಸೇರಿಸುವಷ್ಟೇ ಮುಖ್ಯವಾಗಬಹುದು.
ಹೆದ್ದಾರಿ, ರೈಲ್ವೆ ಮತ್ತು ಕಾಲುವೆಗಳಂತಹ ರೇಖೀಯ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಆವಾಸಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ತುಂಡು ಮಾಡದಂತೆ ಯೋಜಿಸಬೇಕು.
ಅತಿಯಾದ ಬಳಕೆ ಮತ್ತು ಬೇಟೆ: ಪ್ರಕೃತಿ ಪುನರುತ್ಪಾದಿಸುವುದಕ್ಕಿಂತ ವೇಗವಾಗಿ ತೆಗೆಯುವುದು
ಅತಿಯಾದ ಬಳಕೆ. ಜನರು ಅನೇಕ ಸಸ್ಯ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ಅವು ತಮ್ಮನ್ನು ಪುನರುತ್ಪಾದಿಸುವುದಕ್ಕಿಂತ ವೇಗವಾಗಿ ಕೊಯ್ಲು ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ದಕ್ಷಿಣ ಬ್ಲೂಫಿನ್ ಟ್ಯೂನ, ಅಟ್ಲಾಂಟಿಕ್ ಹ್ಯಾಲಿಬಟ್ ಮತ್ತು ಸಾಲ್ಮನ್ನಂತಹ ವಿಶ್ವದ ಕೆಲವು ಪ್ರಮುಖ ಸಾಗರ ಮೀನುಗಾರಿಕೆಗಳು ಅತಿಯಾದ ಮೀನುಗಾರಿಕೆ, ಮಾಲಿನ್ಯ ಮತ್ತು ಆವಾಸಸ್ಥಾನ ಹಾನಿಯಿಂದ ಕ್ಷೀಣಿಸಿವೆ.
ಮಹೋಗನಿಯಂತಹ ನಿಧಾನವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುವ ಮರಗಳನ್ನು ಅವು ಮತ್ತೆ ಬೆಳೆಯುವುದಕ್ಕಿಂತ ವೇಗವಾಗಿ ಕಡಿಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಮೂರು ವಿಧದ ಬೇಟೆ. ಜೀವನೋಪಾಯದ ಬೇಟೆ (Subsistence hunting) ಬದುಕಲು ಆಹಾರಕ್ಕಾಗಿ ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ಕೊಲ್ಲುತ್ತದೆ. ಒಮ್ಮೆ ಇದು ಕೆಲವು ಪ್ರಭೇದಗಳ ಅಳಿವಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿತ್ತು, ಆದರೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಈಗ ಇದು ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದೆ.
ಕ್ರೀಡಾ ಬೇಟೆ (Sport hunting) ಮನರಂಜನೆಗಾಗಿ ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ಕೊಲ್ಲುತ್ತದೆ. ಹೆಚ್ಚಿನ ದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಈಗ ಕಠಿಣವಾಗಿ ನಿಯಂತ್ರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ವಾಣಿಜ್ಯ ಬೇಟೆ (Commercial hunting) ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಚರ್ಮ, ಮೂಳೆ, ದಂತ ಅಥವಾ ಕೊಂಬುಗಳಿಂದ ಲಾಭ ಗಳಿಸಲು ಕೊಲ್ಲುತ್ತದೆ. ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಗೆ ಬೆದರಿಕೆಯೊಡ್ಡುತ್ತಿರುವುದು ಈಗ ಇದೇ ಬೇಟೆ.
ಬೇಟೆಗಾರರಿಗೆ ಏನು ಬೇಕು. ಹುಲಿ, ಹಿಮ ಚಿರತೆ, ಜಾಗ್ವಾರ್ ಮತ್ತು ಚೀತಾಗಳನ್ನು ಅವುಗಳ ಚರ್ಮಕ್ಕಾಗಿ ಕೊಲ್ಲಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆನೆಗಳನ್ನು ದಂತಕ್ಕಾಗಿ, ಖಡ್ಗಮೃಗಗಳನ್ನು ಕೊಂಬಿಗಾಗಿ ಕೊಲ್ಲಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಖಡ್ಗಮೃಗದ ಕೊಂಬು ಕೇವಲ keratin ಎಂಬ ಪ್ರೋಟೀನ್ನಿಂದ ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟಿದೆ. ಇದು ಕೂದಲು ಮತ್ತು ಉಗುರುಗಳಲ್ಲೂ ಇರುತ್ತದೆ. ಆದರೂ ಅದರ ಔಷಧೀಯ ಶಕ್ತಿಯ ಬಗೆಗಿನ ಸುಳ್ಳು ನಂಬಿಕೆಗಳಿಂದಾಗಿ ಕಪ್ಪು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಅದರ ಬೆಲೆ ತುಂಬಾ ಹೆಚ್ಚಿದೆ. ಖಡ್ಗಮೃಗದ ಕೊಂಬಿನ ವ್ಯಾಪಾರ ಮಾಡದಿರಲು ಹಲವು ದೇಶಗಳು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡಿವೆ. ಆದರೆ ಲಾಭ ತುಂಬಾ ದೊಡ್ಡದಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಅಕ್ರಮ ಕಳ್ಳಸಾಗಣೆ ಮುಂದುವರಿದಿದೆ.
ಸಾಕುಪ್ರಾಣಿಗಳು, ಜಾನಪದ ಔಷಧಿ, ಆಹಾರ ಮತ್ತು ಅಲಂಕಾರಿಕ ವಸ್ತುಗಳ ಜಾಗತಿಕ ವನ್ಯಜೀವಿ ವ್ಯಾಪಾರವೂ ಕಡಲ ಕುದುರೆ, ಹವಳ, ಪಕ್ಷಿ, ಕರಡಿ ಮತ್ತು ಉಷ್ಣವಲಯದ ಸಸ್ಯಗಳಿಗೆ ಬೆದರಿಕೆಯೊಡ್ಡುತ್ತಿದೆ.
ಏರಿಕೆ ಮತ್ತು ಕುಸಿತ. ವಾಣಿಜ್ಯ ತಿಮಿಂಗಿಲ ಬೇಟೆ ಒಂದು ಸಾಮಾನ್ಯ ಮಾದರಿಯನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಉದ್ಯಮ ಎಣ್ಣೆ ಮತ್ತು ಬ್ಲೀನ್ಗಾಗಿ ದೊಡ್ಡ ತಿಮಿಂಗಿಲಗಳನ್ನು ಗುರಿಯಾಗಿಸಿತು. ಅವುಗಳನ್ನು ಅತಿಯಾಗಿ ಬೇಟೆಯಾಡಿತು. ತಿಮಿಂಗಿಲಗಳು ತುಂಬಾ ಕಡಿಮೆಯಾದಾಗ ಉದ್ಯಮ ಬೇರೆಡೆಗೆ ಹೋಯಿತು ಅಥವಾ ಕುಸಿಯಿತು. ಅತಿಯಾದ ಶೋಷಣೆಯ ನಂತರ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಕೈಬಿಡುವಿಕೆ ಬರುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಕ್ಷೀಣಿಸಿದ ಪ್ರಭೇದ ಹಿಂದೆ ಉಳಿಯುತ್ತದೆ.
ಇದು ಏಕೆ ಮುಖ್ಯ. ಪ್ರಾಣಿಗಳು ವಾಸಿಸುವ ಸ್ಥಳದಿಂದ ದೂರವಿರುವ ಬೇಡಿಕೆಯಿಂದಲೇ ಬೇಟೆ ನಡೆಯುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಕಾಡುಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ರಕ್ಷಿಸಿ ಇದನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಪರಿಣಾಮಕಾರಿ ಪರಿಹಾರಗಳಲ್ಲಿ ಬಲವಾದ ಕ್ಷೇತ್ರ ರಕ್ಷಣೆ, ಕಳ್ಳಸಾಗಣೆ ಜಾಲಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಗುಪ್ತಚರ ಆಧಾರಿತ ಜಾರಿ, ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಹಕಾರ ಮತ್ತು ಬೇಡಿಕೆ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವ ಅಭಿಯಾನಗಳು ಸೇರಿವೆ. ಸ್ಥಳೀಯ ಸಮುದಾಯಗಳೂ ಇದರಲ್ಲಿ ಪಾಲ್ಗೊಳ್ಳಬೇಕು, ಏಕೆಂದರೆ ಅವರೇ ಮೊದಲ ರಕ್ಷಣಾ ಸಾಲು.
ಆಕ್ರಮಣಕಾರಿ ಪ್ರಭೇದಗಳು: ಮನೆಯನ್ನೇ ಆಕ್ರಮಿಸುವ ಅತಿಥಿಗಳು
ಜನರು ಗಿಡಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಿಗಳನ್ನು ಜಗತ್ತಿನಾದ್ಯಂತ ಸಾಗಿಸುತ್ತಾರೆ. ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಉದ್ದೇಶಪೂರ್ವಕವಾಗಿ, ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಆಕಸ್ಮಿಕವಾಗಿ. ಹೆಚ್ಚಿನ ಹೊಸ ಜೀವಿಗಳು ವಿಫಲವಾಗುತ್ತವೆ. ಆದರೆ ಕೆಲವು ಜೀವಿಗಳು ಅವುಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸಲು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಪರಭಕ್ಷಕಗಳೂ ರೋಗಗಳೂ ಇಲ್ಲದ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮನ್ನು ಕಾಣುತ್ತವೆ. ಇವು ವೇಗವಾಗಿ ಹರಡಿ ಸ್ಥಳೀಯ ಪ್ರಭೇದಗಳನ್ನು ಹೊರದೂಡುತ್ತವೆ. ಇವನ್ನು ಆಕ್ರಮಣಕಾರಿ (invasive), ಪರದೇಶಿ (alien), ಪರಿಚಯಿಸಲ್ಪಟ್ಟ (introduced) ಅಥವಾ ವಿಲಕ್ಷಣ (exotic) ಪ್ರಭೇದಗಳು ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಇವು ಸೂಕ್ಷ್ಮಾಣುಗಳಿಂದ ಸಸ್ತನಿಗಳವರೆಗೆ ಇರಬಹುದು.
ಇವು ಹಾನಿ ಮಾಡುವ ರೀತಿ. ಆಕ್ರಮಣಕಾರಿ ಜಾತಿಗಳು ಸ್ಥಳೀಯ ಸಸ್ಯ ಮತ್ತು ಪ್ರಾಣಿಗಳೊಂದಿಗೆ ಸ್ಪರ್ಧಿಸುತ್ತವೆ, ಅವುಗಳನ್ನು ಬೇಟೆಯಾಡುತ್ತವೆ ಅಥವಾ ಹೊಸ ರೋಗಗಳನ್ನು ಹರಡುತ್ತವೆ. ಇವು ಇಡೀ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಕಾರ್ಯವಿಧಾನವನ್ನೂ ಬದಲಾಯಿಸಬಲ್ಲವು. fire cycles, nutrient cycling ಮತ್ತು water flows ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತವೆ. ಸ್ಥಳೀಯ ಜೀವವೈವಿಧ್ಯ ನಾಶಕ್ಕೆ ಇವು ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖ ಕಾರಣಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆಯೊಂದಿಗೆ ಈ ಸಮಸ್ಯೆ ಇನ್ನಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಗುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿದೆ.
ಭಾರತದ ಉದಾಹರಣೆಗಳು. Water hyacinth ಎಂಬುದು ಆಕರ್ಷಕ ನೇರಳೆ ಹೂವಿನ ತೇಲುವ ಸಸ್ಯ. ಇದು ಬ್ರೆಜಿಲ್ನ ಮೂಲದ್ದು. ಇದನ್ನು 1886 ರಲ್ಲಿ ಅಲಂಕಾರಿಕ ಕೊಳದ ಸಸ್ಯವಾಗಿ ಬಂಗಾಳಕ್ಕೆ ತರಲಾಯಿತು. ಈಗ ಇದು ಭಾರತದಾದ್ಯಂತ ಹರಡಿದೆ. ನೀರಿನ ಹರಿವು, ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದನೆ, ಸಾರಿಗೆ ಮತ್ತು ಮೀನುಗಾರಿಕೆಗೆ ಅಡ್ಡಿಯಾಗಿದೆ. ಮೀನು ಮತ್ತು ಭತ್ತದ ಬೆಳೆಗಳಿಗೂ ಹಾನಿ ಮಾಡುತ್ತಿದೆ. Parthenium ಅನ್ನು ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಹುಲ್ಲು ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ. ಇದು ಅಮೆರಿಕದಿಂದ ಆಮದು ಮಾಡಿದ ಆಹಾರಧಾನ್ಯದೊಂದಿಗೆ ಬಂದಿತು. ಬೀಜಗಳ ಮೂಲಕ ನಿರ್ಲಕ್ಷಿತ ಭೂಮಿಯಲ್ಲಿ ಮುಕ್ತವಾಗಿ ಹರಡುತ್ತದೆ. ಇದರ ಪರಾಗದಿಂದ ಚರ್ಮದ ಅಲರ್ಜಿ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ. Prosopis juliflora (ಮೆಸ್ಕ್ವೈಟ್) ಅರೆ-ಶುಷ್ಕ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಹರಡಿ, ಸ್ಥಳೀಯ ಸಸ್ಯಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾನಪಲ್ಲಟಗೊಳಿಸಿದೆ.

ಭಾರತದ ಹೊರಗೆ. ಗೋಲ್ಡನ್ ಆಪಲ್ ಸ್ನೇಲ್ ಅನ್ನು 1980 ರ ದಶಕದಲ್ಲಿ ಲ್ಯಾಟಿನ್ ಅಮೆರಿಕದಿಂದ ಆಗ್ನೇಯ ಏಷ್ಯಾಕ್ಕೆ ತರಲಾಯಿತು. ಇದು ಭತ್ತದ ಗದ್ದೆಗಳ ಅತ್ಯಂತ ವಿನಾಶಕಾರಿ ಆಕ್ರಮಣಕಾರಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಯಿತು. ದ್ವೀಪಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಬಾಧೆಗೊಳಗಾಗುತ್ತವೆ. ಏಕೆಂದರೆ ಅಲ್ಲಿನ ಜಾತಿಗಳು ಇಂತಹ ಸ್ಪರ್ಧಿಗಳು ಮತ್ತು ಬೇಟೆಗಾರರಿಲ್ಲದೆ ವಿಕಸನಗೊಂಡಿರುತ್ತವೆ.
ಇದು ಏಕೆ ಮುಖ್ಯ. ಆಕ್ರಮಣಕಾರಿ ಜಾತಿಗಳು ನೆಲೆಯೂರಿದ ನಂತರ ಅವುಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕುವುದು ತುಂಬಾ ಕಷ್ಟ ಮತ್ತು ವೆಚ್ಚದಾಯಕ. ಪರಿಹಾರಕ್ಕಿಂತ ತಡೆಗಟ್ಟುವಿಕೆ ಹೆಚ್ಚು ಅಗ್ಗ. ಆಮದು ಮಾಡಿದ ಸರಕುಗಳು ಮತ್ತು ಬೀಜಗಳ ತಪಾಸಣೆ ಮಾಡಬೇಕು. ಅರಣ್ಯ ಅಥವಾ ತೋಟಗಾರಿಕೆಗಾಗಿ ಹೊಸ ಸಸ್ಯಗಳನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸುವ ಮೊದಲು ಎಚ್ಚರಿಕೆ ವಹಿಸಬೇಕು. ಹೊಸ ಆಕ್ರಮಣಕಾರಿಯನ್ನು ಗುರುತಿಸಿದಾಗ ತಕ್ಷಣ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳಬೇಕು.
ಮಾಲಿನ್ಯ, ಜಾನುವಾರು ಮತ್ತು ಬದಲಾಗುತ್ತಿರುವ ಹವಾಮಾನ
ಕೀಟನಾಶಕಗಳು ಮತ್ತು ಮಾಲಿನ್ಯ. 1950 ಮತ್ತು 1960 ರ ದಶಕಗಳಲ್ಲಿ DDT ಯಂತಹ ಕ್ಲೋರಿನೇಟೆಡ್ ಕೀಟನಾಶಕಗಳು ಆಹಾರ ಸರಪಳಿಯಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹವಾದವು. ಇವು bald eagle ಮತ್ತು brown pelican ನಂತಹ ಪಕ್ಷಿಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ತೀವ್ರವಾಗಿ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಿದವು. ಕೀಟನಾಶಕಗಳು ಜೇನುನೊಣಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ pollinators ಅನ್ನೂ ಕೊಲ್ಲುತ್ತವೆ. ಇದರಿಂದ ಬೆಳೆ ಇಳುವರಿ ಕಡಿಮೆಯಾಗಬಹುದು. ಹೊಲದ ಹರಿವು ನದಿಗಳು, ಸರೋವರಗಳು ಮತ್ತು ಕರಾವಳಿಗಳಿಗೆ ಹಾನಿ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಈ ರಾಸಾಯನಿಕಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಹಾರ್ಮೋನುಗಳನ್ನು ಅನುಕರಿಸುತ್ತವೆ. ಇವು ಪಕ್ಷಿಗಳು, ಮೀನುಗಳು ಮತ್ತು ಸರೀಸೃಪಗಳಲ್ಲಿ ಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಿವೆ.
ಜಾನುವಾರುಗಳು. ದೊಡ್ಡ ಸಂಖ್ಯೆಯ ಸಾಕು ಪ್ರಾಣಿಗಳ ಹಿಂಡುಗಳು ಭೂಮಿಯನ್ನು overgraze ಮಾಡಬಹುದು. ಇದರಿಂದ ಅವುಗಳಿಗೂ ಕಾಡು ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಗೂ ಬೇಕಾದ ಸಸ್ಯವರ್ಗ ನಾಶವಾಗುತ್ತದೆ.
ಸ್ಥಳೀಯ ವನ್ಯಜೀವಿಗಳು ಸ್ಥಳೀಯ ಸಸ್ಯಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ದಕ್ಷತೆಯಿಂದ ಬಳಸುತ್ತವೆ. ಫಲವತ್ತಾದ ಭೂಮಿ ಮರುಭೂಮಿಯಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯೂ ಕಡಿಮೆ.
ಜಾನುವಾರುಗಳು diseases ಅನ್ನು ಸಹ ಹರಡುತ್ತವೆ. ಸಾಕು ಹಸುಗಳಿಂದ ಹರಡಿದ rinderpest ಭಾರತೀಯ ಘೇಂಡಾಮೃಗದ ಚೇತರಿಕೆಗೆ ಗಂಭೀರ ಹಿನ್ನಡೆ ಉಂಟುಮಾಡಿತು.
ಅತಿಯಾಗಿ ಸಂವರ್ಧಿತ ಬೆಳೆಗಳು. ತೀವ್ರ ಸಂವರ್ಧನೆಯಿಂದ ಕೆಲವು ಬೆಳೆಗಳು ಮನುಷ್ಯರ ಮೇಲೆ ಎಷ್ಟು ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿವೆಯೆಂದರೆ ಅವು ತಮ್ಮಷ್ಟಕ್ಕೆ ತಾವು ಬದುಕಲಾರವು. ಜೋಳ ಇದಕ್ಕೆ ಸ್ಪಷ್ಟ ಉದಾಹರಣೆ.
ರೈತರು ಕೆಲವೇ ಹೆಚ್ಚು ಇಳುವರಿ ನೀಡುವ ತಳಿಗಳಿಗೆ ಬದಲಾದಾಗ, ಹಳೆಯ ತಳಿಗಳು ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ಉಪಯುಕ್ತ genes ನಷ್ಟವಾಗಬಹುದು.
ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆ. ಪಳೆಯುಳಿಕೆ ಇಂಧನ ಮತ್ತು ಕಾಡುಗಳನ್ನು ಸುಡುವುದರಿಂದ ಗಾಳಿಯಲ್ಲಿ carbon dioxide ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ. ಇದರಿಂದ ಭೂಮಿ ಬಿಸಿಯಾಗುತ್ತಿದೆ, ಸಮುದ್ರ ಮಟ್ಟ ಏರುತ್ತಿದೆ ಮತ್ತು ಹವಾಮಾನದ ಮಾದರಿಗಳು ಬದಲಾಗುತ್ತಿವೆ.
ನಿಧಾನ ಬದಲಾವಣೆಗೆ ಅನೇಕ ಜಾತಿಗಳು ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳಬಲ್ಲವು. ಆದರೆ ಇಂದಿನ ಬದಲಾವಣೆಯ speed ಮತ್ತು ಆವಾಸಸ್ಥಾನದ ನಷ್ಟ ಸೇರಿದಾಗ, ಅವುಗಳಿಗೆ ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಮಯವೇ ಉಳಿಯದಿರಬಹುದು.
ಹವಳದ ದಿಬ್ಬಗಳು, ಪರ್ವತ ಜಾತಿಗಳು ಮತ್ತು ದ್ವೀಪ ಜಾತಿಗಳು ಅತ್ಯಂತ ಅಪಾಯಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗಿರುವವುಗಳಲ್ಲಿ ಸೇರಿವೆ.
ಇದು ಏಕೆ ಮುಖ್ಯ. ಅಪಾಯಗಳು ವಿರಳವಾಗಿ ಒಂಟಿಯಾಗಿ ಬರುತ್ತವೆ. ವಿಭಜಿತ ಕಾಡು ಬೇಟೆಗೆ ಒಳಗಾಗಿ, ಆಕ್ರಮಣಕ್ಕೆ ಗುರಿಯಾಗಿ ಮತ್ತು ಬಿಸಿಯಾಗುತ್ತಿದ್ದರೆ, ಒಂದೇ ಅಪಾಯ ಎದುರಿಸುವ ಕಾಡಿಗಿಂತ ಬೇಗ ಜಾತಿಗಳನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.
ಆದ್ದರಿಂದ ಉತ್ತಮ ನೀತಿ ಅಪಾಯಗಳನ್ನು ಒಂದೊಂದಾಗಿ ಅಲ್ಲ, ಒಟ್ಟಾಗಿ ಎದುರಿಸಬೇಕು.
IUCN Red List: ಜೀವವೈವಿಧ್ಯದ ಬ್ಯಾರೋಮೀಟರ್
ಯಾವ ಜಾತಿಗಳು ಅಪಾಯದಲ್ಲಿವೆ ಮತ್ತು ಅದು ಎಷ್ಟು ಗಂಭೀರವಾಗಿದೆ ಎಂದು ನಮಗೆ ಹೇಗೆ ತಿಳಿಯುತ್ತದೆ? International Union for Conservation of Nature (IUCN) ಪ್ರಪಂಚದ ಅತ್ಯಂತ ಸಮಗ್ರ ಮೂಲವಾದ Red List of Threatened Species ಅನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ.
ಈ ಪಟ್ಟಿ ಪ್ರಾಣಿಗಳು, ಶಿಲೀಂಧ್ರಗಳು ಮತ್ತು ಸಸ್ಯಗಳ ಅಳಿವಿನ ಅಪಾಯವನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಜೀವವೈವಿಧ್ಯದ ಒಟ್ಟಾರೆ ಆರೋಗ್ಯವನ್ನು ಸೂಚಿಸುವುದರಿಂದ ಇದನ್ನು barometer of life ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ.
ಒಂಬತ್ತು ವರ್ಗಗಳು. ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಮಾಡಿದ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಜಾತಿಯನ್ನು ಒಂಬತ್ತು ವರ್ಗಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಕ್ಕೆ ಸೇರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇವು ಸಂಪೂರ್ಣ ನಶಿಸಿದ್ದರಿಂದ ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿರುವವರೆಗೆ ಇರುತ್ತವೆ. ಜ್ಞಾನದ ಕೊರತೆಗೆ ಎರಡು ವರ್ಗಗಳೂ ಇವೆ.
| ವರ್ಗ | ಇದರ ಅರ್ಥ | |---|---|---| | Extinct (EX) | ಎಲ್ಲಿಯೂ ಯಾವುದೇ ಜೀವಿ ಉಳಿದಿಲ್ಲ | | Extinct in the Wild (EW) | ಸೆರೆಯಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಅದರ ನೈಸರ್ಗಿಕ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯ ಹೊರಗೆ ಮಾತ್ರ ಉಳಿದಿದೆ | | Critically Endangered (CR) | ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಅಳಿವಿನ ಅತ್ಯಧಿಕ ಅಪಾಯ ಇದೆ | | Endangered (EN) | ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಅಳಿವಿನ ಬಹಳ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅಪಾಯ ಇದೆ | | Vulnerable (VU) | ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಅಳಿವಿನ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅಪಾಯ ಇದೆ | | Near Threatened (NT) | ಅಪಾಯಕ್ಕೆ ಒಳಗಾದ ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿದೆ | | Least Concern (LC) | ವ್ಯಾಪಕವಾಗಿ ಮತ್ತು ಹೇರಳವಾಗಿ ಇದೆ; ಅಪಾಯ ಕಡಿಮೆ | | Data Deficient (DD) | ನಿರ್ಣಯಿಸಲು ಸಾಕಷ್ಟು ಮಾಹಿತಿ ಇಲ್ಲ | | Not Evaluated (NE) | ಇನ್ನೂ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಆಗಿಲ್ಲ |
"ಅಪಾಯಕ್ಕೆ ಒಳಗಾದ" ಎಂದರೆ ಏನು. ಕೇವಲ ಮೂರು ವರ್ಗಗಳನ್ನು ಅಪಾಯಕ್ಕೆ ಒಳಗಾದ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ: Critically Endangered, Endangered ಮತ್ತು Vulnerable. Near Threatened ಜೀವಿಗಳು ಅಪಾಯದ ಹತ್ತಿರದಲ್ಲಿವೆ, ಆದರೆ ಇನ್ನೂ ಅಪಾಯದಲ್ಲಿಲ್ಲ. Least Concern ಜೀವಿಗಳಿಗೆ ಅಪಾಯ ಕಡಿಮೆ. ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಬದಲಾದಂತೆ ಒಂದು ಜೀವಿ ವರ್ಗದಿಂದ ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಚಲಿಸಬಹುದು. ಏಷ್ಯಾಟಿಕ್ ಸಿಂಹ ಸಂಖ್ಯೆ ಚೇತರಿಸಿಕೊಂಡ ಕಾರಣ 2008 ರಲ್ಲಿ Critically Endangered ನಿಂದ Endangered ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಬದಲಾಯಿಸಲಾಯಿತು.
ಇದು ಏಕೆ ಮುಖ್ಯ. Red List ಚದುರಿದ ಕ್ಷೇತ್ರ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟ ಸಂಕೇತವಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸುತ್ತದೆ. ಸರ್ಕಾರಗಳು, ವಿಜ್ಞಾನಿಗಳು ಮತ್ತು ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳು ಇದನ್ನು ಬಳಸಬಹುದು. ಸಂರಕ್ಷಣಾ ಹಣ ಎಲ್ಲಿ ಹೋಗಬೇಕು ಮತ್ತು ತುರ್ತು ಯೋಜನೆ ಬೇಕಾದ ಜೀವಿಗಳು ಯಾವುವು ಎಂಬುದನ್ನು ಇದು ಮಾರ್ಗದರ್ಶಿಸುತ್ತದೆ. ಕಾಲಕ್ರಮೇಣ ಪ್ರಗತಿಯನ್ನೂ ಇದು ಗುರುತಿಸುತ್ತದೆ. ಒಂದು ಜೀವಿ ಕಡಿಮೆ ಅಪಾಯದ ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಬಂದರೆ, ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಫಲ ನೀಡುತ್ತಿದೆ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಅದು ನಿಜವಾದ ಸಾಕ್ಷಿ.
ಜೀವವೈವಿಧ್ಯವನ್ನು ಏಕೆ ಉಳಿಸಬೇಕು?
ಇಂದಿನ ಮತ್ತು ಭವಿಷ್ಯದ ಉಪಯೋಗಗಳು. ಜೀವವೈವಿಧ್ಯ ನಮಗೆ ಆಹಾರ, ಔಷಧ, ನಾರು ಮತ್ತು ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ನಾಳೆ ಯಾವ ಜೀವಿ ಉಪಯುಕ್ತವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ನಾವು ಊಹಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ಇಂದು ನಿರ್ಲಕ್ಷಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಕಾಡು ಸಸ್ಯ ರೋಗ ನಿರೋಧಕ ಬೆಳೆಯ ಜೀನ್ ಅಥವಾ ಹೊಸ ಔಷಧದ ರಾಸಾಯನಿಕವನ್ನು ಹೊಂದಿರಬಹುದು. ಅದು ನಶಿಸಿದರೆ ಆ ಬಾಗಿಲು ಶಾಶ್ವತವಾಗಿ ಮುಚ್ಚುತ್ತದೆ.
ಜೀವ ಬೆಂಬಲ. ಜೀವಿಗಳು ಭೂಮಿಯನ್ನು ವಾಸಯೋಗ್ಯವಾಗಿಡುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ. ಶುದ್ಧ ಗಾಳಿ ಮತ್ತು ನೀರು, ಫಲವತ್ತಾದ ಮಣ್ಣು, ಪರಾಗಸ್ಪರ್ಶ ಮತ್ತು ಸ್ಥಿರ ಹವಾಮಾನ ಇವೆಲ್ಲ ಇದರಲ್ಲಿ ಸೇರಿವೆ. ಈ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದಿಂದ ಯಾವ ಬೆಲೆ ತೆತ್ತರೂ ಬದಲಿಸುವುದು ಕಷ್ಟ.
ನೈತಿಕತೆ. ಇತರ ಜೀವಿಗಳು ನಮಗೆ ಉಪಯುಕ್ತವಾಗಿರಲಿ ಇಲ್ಲದಿರಲಿ, ಅವುಗಳಿಗೂ ಬದುಕುವ ಹಕ್ಕು ಇದೆ ಎಂದು ಅನೇಕರು ನಂಬುತ್ತಾರೆ. ಈ ದೃಷ್ಟಿಕೋನದಲ್ಲಿ, ಒಂದು ಜೀವಿಯ ಅಳಿವಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗುವುದು ಕೇವಲ ಆರ್ಥಿಕ ನಷ್ಟವಲ್ಲ, ಅದು ನೈತಿಕ ಅಪರಾಧ.
ಮೂರೂ ಹಂತಗಳು. ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಜೀನ್, ಪ್ರಭೇದ ಮತ್ತು ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡಬೇಕು. ಒಂದು ಪ್ರಭೇದದ ಹೆಚ್ಚು ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ಬೇರ್ಪಟ್ಟ ಜನಸಂಖ್ಯೆಗಳನ್ನು ಉಳಿಸಿದಷ್ಟೂ, ಅದರ ಆನುವಂಶಿಕ ವೈವಿಧ್ಯ ಉಳಿಯುತ್ತದೆ. ಹೆಚ್ಚಿನ ಆನುವಂಶಿಕ ವೈವಿಧ್ಯ ಪ್ರಭೇದಕ್ಕೆ ಹೊಂದಿಕೊಳ್ಳುವ ಶಕ್ತಿ ನೀಡಿ, ಅದು ಅಳಿಯುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ವಿವಿಧ ಬಗೆಯ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಭೇದಗಳಿಗೆ ವಾಸಸ್ಥಳ ನೀಡುತ್ತವೆ. ಅನೇಕ ಪ್ರಭೇದಗಳು ಪ್ರತಿ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ಇಡುತ್ತವೆ.
Mains lens: ಜೀವವೈವಿಧ್ಯ ನಷ್ಟದ ಕುರಿತು ಬರೆಯುವುದು
ಜೀವವೈವಿಧ್ಯ ನಷ್ಟದ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು GS3 ನಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತವೆ, ಮತ್ತು ಆಗಾಗ Essay ಪತ್ರಿಕೆಯಲ್ಲಿಯೂ ಬರುತ್ತವೆ. ನಾಲ್ಕು ವಾದಗಳು ಉತ್ತರಗಳಿಗೆ ಆಳ ನೀಡುತ್ತವೆ.
1. ಚಾಲಕ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಕ್ರಮವಾಗಿ ಹೆಸರಿಸಿ. ವಾಸಸ್ಥಳ ನಷ್ಟ ಮತ್ತು ವಿಘಟನೆಯಿಂದ ಆರಂಭಿಸಿ, ನಂತರ ಅತಿಯಾದ ಬಳಕೆ, ಆಕ್ರಮಣಕಾರಿ ಪ್ರಭೇದಗಳು, ಮಾಲಿನ್ಯ ಮತ್ತು ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆ. ಇವು ಪರಸ್ಪರ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರುತ್ತವೆ ಎಂದು ತೋರಿಸಿ, ಆದ್ದರಿಂದ ಒಂದೇ ಪರಿಹಾರ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಸಾಕಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಪ್ರತಿ ಅಂಶಕ್ಕೆ ಈ ಅಧ್ಯಾಯದಿಂದ ಒಂದು ಉದಾಹರಣೆ ನೀಡಿ.
2. ರೇಖೀಯ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಮತ್ತು ಸಂಪರ್ಕ. ರಸ್ತೆ, ರೈಲು ಮಾರ್ಗ ಮತ್ತು ಕಾಲುವೆಗಳು ವಾಸಸ್ಥಳಗಳನ್ನು ತುಂಡುಗಳಾಗಿ ವಿಭಜಿಸುತ್ತವೆ. ವನ್ಯಜೀವಿ ಅಂಡರ್ಪಾಸ್, ಎಚ್ಚರಿಕೆಯ ಜೋಡಣೆ ಮತ್ತು ಕಾರಿಡಾರ್ಗಳನ್ನು ಉತ್ತರಗಳಲ್ಲಿ ಸೂಚಿಸಬಹುದು, ಆದರೆ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಅಗತ್ಯವನ್ನೂ ಒಪ್ಪಿಕೊಳ್ಳಿ.
3. ಬೇಡಿಕೆ-ಬದಿಯ ಜಾರಿ. ದೂರದ ಬೇಡಿಕೆಯಿಂದ ಬೇಟೆ ಹೆಚ್ಚುತ್ತದೆ, ಆದ್ದರಿಂದ ಕಾಡು ಕಾಯುವುದರ ಜೊತೆಗೆ ವ್ಯಾಪಾರ ಜಾಲವನ್ನು ಮುರಿಯಬೇಕು ಮತ್ತು ಅರಿವಿನ ಮೂಲಕ ಬೇಡಿಕೆ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಬೇಕು. ಕಳ್ಳಸಾಗಣೆ ಗಡಿಗಳನ್ನು ದಾಟುವುದರಿಂದ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಹಕಾರ ಅತ್ಯಗತ್ಯ.
4. ಆಕ್ರಮಣ ತಡೆ. Water hyacinth, Parthenium ಮತ್ತು Prosopis ಅಜಾಗರೂಕ ಪರಿಚಯದ ದೀರ್ಘಕಾಲೀನ ವೆಚ್ಚವನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತವೆ. ಗಡಿ ತಪಾಸಣೆ, ಹೊಸ ಪ್ರಭೇದ ಪರಿಚಯಿಸುವ ಮೊದಲು ಅಪಾಯ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಮತ್ತು ಆರಂಭಿಕ ಎಚ್ಚರಿಕೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಉತ್ತರಗಳಲ್ಲಿ ಸಮರ್ಥಿಸಬಹುದು.
Mains ಅಭ್ಯಾಸ: ಆರು ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು, ಆರು ದೃಷ್ಟಿಕೋನಗಳು
ಇವು ನಾವು ಬರೆದ practice questions, past papers ಅಲ್ಲ. ಪ್ರತಿ ಪರೀಕ್ಷೆಯ ಹಿಂದಿನ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ಈ module ನ PYQ panel ನಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸುತ್ತವೆ.
| ವಿಭಾಗ | ಪ್ರಶ್ನೆ | ಒಳಗೊಳ್ಳಬೇಕಾದ ಮುಖ್ಯ ಅಂಶಗಳು |
|---|---|---|
| ಕಾರಣಗಳು | ಜೀವವೈವಿಧ್ಯ ನಷ್ಟಕ್ಕೆ ಮುಖ್ಯ ಕಾರಣಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ, ಅವು ಪರಸ್ಪರ ಹೇಗೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರುತ್ತವೆ ಎಂದು ವಿವರಿಸಿ. | ಆವಾಸಸ್ಥಾನ ನಷ್ಟ, ಅತಿಯಾದ ಬಳಕೆ, ಆಕ್ರಮಣಕಾರಿ ಜಾತಿಗಳು, ಮಾಲಿನ್ಯ ಮತ್ತು ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆ ಪ್ರತಿಯೊಂದಕ್ಕೂ ಒಂದು ಉದಾಹರಣೆಯೊಂದಿಗೆ ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡಿ. ನಂತರ ವಿಘಟನೆ, ಬೇಟೆ ಮತ್ತು ತಾಪಮಾನ ಏರಿಕೆ ಒಟ್ಟಾಗಿ ಸ್ಥಳೀಯ ಅಳಿವನ್ನು ಹೇಗೆ ವೇಗಗೊಳಿಸುತ್ತವೆ ಎಂದು ತೋರಿಸಿ. |
| ವಿಘಟನೆ | ಆವಾಸಸ್ಥಾನ ವಿಘಟನೆ ಆವಾಸಸ್ಥಾನ ನಷ್ಟದಷ್ಟೇ ಹಾನಿಕಾರಕವಾಗಬಹುದು. ವಿವರಿಸಿ. | ಅಂಚು ಪರಿಣಾಮಗಳು, ಪ್ರತ್ಯೇಕತೆ, ಒಳಸಂತಾನೋತ್ಪತ್ತಿ ಮತ್ತು ಆನುವಂಶಿಕ ವೈವಿಧ್ಯ ನಷ್ಟವನ್ನು ವಿವರಿಸಿ. ನಂತರ ಕಾರಿಡಾರ್, ಅಂಡರ್ಪಾಸ್ ಮತ್ತು ರೇಖೀಯ ಯೋಜನೆಗಳ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯ ಜೋಡಣೆಯನ್ನು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಿ. |
| ಬೇಟೆ | ಕಾನೂನು ನಿಷೇಧವಿದ್ದರೂ ದೊಡ್ಡ ಸಸ್ತನಿಗಳ ಬೇಟೆ ಏಕೆ ಮುಂದುವರಿಯುತ್ತದೆ? ಕ್ರಮಗಳನ್ನು ಸೂಚಿಸಿ. | ದೂರದ ಬೇಡಿಕೆ, ಹೆಚ್ಚಿನ ಲಾಭ ಮತ್ತು ಖಡ್ಗಮೃಗದ ಕೊಂಬಿನಂತಹ ಮೂಢನಂಬಿಕೆಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸಿ. ನಂತರ ಕ್ಷೇತ್ರ ರಕ್ಷಣೆ, ಜಾಲಗಳ ವಿರುದ್ಧ ಗುಪ್ತಚರ ಆಧಾರಿತ ಕ್ರಮ, ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಹಕಾರ ಮತ್ತು ಬೇಡಿಕೆ ಕಡಿತವನ್ನು ಸೂಚಿಸಿ. |
| ಆಕ್ರಮಣಕಾರಿ ಜಾತಿಗಳು | ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಆಕ್ರಮಣಕಾರಿ ವಿದೇಶಿ ಜಾತಿಗಳ ಪರಿಸರ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಉದಾಹರಣೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಚರ್ಚಿಸಿ. | ಆಕ್ರಮಣಕಾರಿ ಜಾತಿ ಎಂದರೇನು ಮತ್ತು ಅವು ಏಕೆ ಹರಡುತ್ತವೆ ಎಂದು ವಿವರಿಸಿ. ನಂತರ ನೀರ್ಗಾಜರ್ (water hyacinth), ಪಾರ್ಥೇನಿಯಂ ಮತ್ತು ಪ್ರೊಸೊಪಿಸ್ ಅವುಗಳ ಪರಿಣಾಮಗಳೊಂದಿಗೆ ವಿವರಿಸಿ, ತಡೆ ಮತ್ತು ಆರಂಭಿಕ ಕ್ರಮದೊಂದಿಗೆ ಮುಗಿಸಿ. |
| ರೆಡ್ ಲಿಸ್ಟ್ | IUCN ರೆಡ್ ಲಿಸ್ಟ್ ಎಂದರೇನು? ಅದು ಸಂರಕ್ಷಣಾ ನೀತಿಗೆ ಹೇಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ? | ಒಂಬತ್ತು ವರ್ಗಗಳನ್ನು ನೀಡಿ, CR, EN ಮತ್ತು VU ಅಪಾಯಕ್ಕೊಳಗಾದವು ಎಂದು ವಿವರಿಸಿ. ನಂತರ ಆದ್ಯತೆ ನಿಗದಿ ಮತ್ತು ಏಷ್ಯಾಟಿಕ್ ಸಿಂಹದ ಉದಾಹರಣೆಯೊಂದಿಗೆ ಪ್ರಗತಿ ಟ್ರ್ಯಾಕಿಂಗ್ ವಿವರಿಸಿ. |
| ಮುಂದಿನ ದಾರಿ | "ನಾವು ಆರನೇ ಸಾಮೂಹಿಕ ಅಳಿವಿನ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಬದುಕುತ್ತಿದ್ದೇವೆ." ಈ ಹೇಳಿಕೆಯನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿ ಮತ್ತು ಭಾರತ ಏನು ಮಾಡಬಹುದು ಎಂದು ಸೂಚಿಸಿ. | ಐದು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಸಾಮೂಹಿಕ ಅಳಿವುಗಳನ್ನು ಇಂದಿನ ಮಾನವ ಪ್ರೇರಿತ ನಷ್ಟದೊಂದಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿ. ನಂತರ ಆವಾಸಸ್ಥಾನ ರಕ್ಷಣೆ, ಸಂಪರ್ಕ, ಜಾರಿ, ಆಕ್ರಮಣಕಾರಿ ಜಾತಿ ನಿಯಂತ್ರಣ ಮತ್ತು ಹವಾಮಾನ ಕ್ರಮವನ್ನು ಸೂಚಿಸಿ, ಸಮುದಾಯ ಭಾಗವಹಿಸುವಿಕೆಯೊಂದಿಗೆ ಮುಗಿಸಿ. |
ಈ ಕೋಷ್ಟಕವನ್ನು ಹೇಗೆ ಬಳಸುವುದು: ಪ್ರತಿ ಉತ್ತರವು ಮೊದಲು ಏನು ಎಂದು ವಿವರಿಸಬೇಕು, ನಂತರ ಈ ಅಧ್ಯಾಯದಿಂದ ಏಕೆ ಎಂದು ನೀಡಬೇಕು, ಮತ್ತು ಮುಂದಿನ ದಾರಿ ಯೊಂದಿಗೆ ಕೊನೆಗೊಳ್ಳಬೇಕು.
Quick revision
- ಐದು ಹಿಂದಿನ ಸಾಮೂಹಿಕ ಅಳಿವುಗಳಿಗೆ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಕಾರಣಗಳಿದ್ದವು; ಆರನೆಯದು ಮಾನವ ಚಟುವಟಿಕೆಯಿಂದ ಉಂಟಾಗಿದೆ.
- ಆವಾಸಸ್ಥಾನ ನಷ್ಟ ಅತಿ ದೊಡ್ಡ ಅಪಾಯ; ವಿಘಟನೆ edge effects, ಪ್ರತ್ಯೇಕತೆ ಮತ್ತು inbreeding ಅನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ.
- 1600ರಿಂದ ದಾಖಲಾದ ಪ್ರಾಣಿ ಅಳಿವುಗಳಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 75% ದ್ವೀಪಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಭವಿಸಿವೆ; ಹವಳ ದಿಬ್ಬಗಳು, ದ್ವೀಪಗಳು ಮತ್ತು ಪರ್ವತ ಶಿಖರಗಳು ದುರ್ಬಲ ಆವಾಸಸ್ಥಾನಗಳಾಗಿವೆ.
- ಬೇಟೆ ವಾಣಿಜ್ಯ, ಜೀವನೋಪಾಯ ಅಥವಾ ಕ್ರೀಡೆ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ನಡೆಯುತ್ತದೆ; ವಾಣಿಜ್ಯ ಬೇಟೆ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಗೆ ಅಪಾಯ ತರುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಖಡ್ಗಮೃಗದ ಕೊಂಬು ಕೇವಲ keratin ಆಗಿದೆ.
- ಆಕ್ರಮಣಕಾರಿ ಜಾತಿಗಳು ನೈಸರ್ಗಿಕ ಶತ್ರುಗಳಿಲ್ಲದೆ ಹರಡುತ್ತವೆ: water hyacinth (ಬ್ರೆಜಿಲ್, ಬಂಗಾಳ 1886), Parthenium (ಆಮದು ಮಾಡಿದ ಧಾನ್ಯದೊಂದಿಗೆ), Prosopis juliflora.
- DDT ಆಹಾರ ಸರಪಳಿಯ ಮೂಲಕ ಪಕ್ಷಿಗಳಿಗೆ ಹಾನಿ ಮಾಡಿತು, ಮತ್ತು ಜಾನುವಾರುಗಳಿಂದ ಬಂದ rinderpest ಭಾರತೀಯ ಖಡ್ಗಮೃಗದ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು ಹಿಂದಕ್ಕೆ ತಳ್ಳಿತು.
- IUCN Red Listನಲ್ಲಿ 9 ವರ್ಗಗಳಿವೆ; ಅಪಾಯದಲ್ಲಿರುವ = CR, EN, VU; ಏಷ್ಯಾಟಿಕ್ ಸಿಂಹ 2008ರಲ್ಲಿ CRನಿಂದ ENಗೆ ಬದಲಾಯಿತು.
- ಜೀನ್ಗಳು, ಜಾತಿಗಳು ಮತ್ತು ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಸಂರಕ್ಷಣೆ ಮಾಡಬೇಕು; ಹೆಚ್ಚಿನ ಆನುವಂಶಿಕ ವೈವಿಧ್ಯ ಅಳಿವಿನ ಅಪಾಯವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ.
KPSC KAS questions from this chapter
Consider the following statements : Assertion (A) : Tropical rain forests are disappearing fast from developing countries like India. Reason (R) : No value is attached to these forests because they are poor in biodiversity. Choose the correct answer from the options given below :
- (a) Both Assertion and Reason are true and Reason is the correct explanation of the Assertion.
- (b) Both Assertion and Reason are true but the Reason is not the correct explanation of the Assertion.
- (c) Assertion is true, but Reason is false.
- (d) Both Assertion and Reason are false.
Show answer
(c) Assertion is true, but Reason is false.
The “Red Data Book” is the documentation of rare and endangered species of _______ . A. Animals B. Plants C. Fungi D. Arthropods Choose the correct answer from the options given below :
- (a) Only A
- (b) A, B, C and D
- (c) A and D
- (d) B and C
Show answer
(b) A, B, C and D
Pick out the pair which is incorrectly matched regarding their status as per IUCN.
- (a) Nilgiri Tahr – Endangered
- (b) Kashmir Red Stag – Threatened
- (c) Pygmy Hog – Critically endangered
- (d) Bramble Cay Melomys – Extinct
Show answer
(b) Kashmir Red Stag – Threatened · our answer; official key awaited
Write about the causes of the loss of biodiversity. Write about the International Red Data Book and give an account of the categories of threatened species.
Critically comment on the endangered species in Western Ghats.
What is Red list, why is it important to notify the list?