Module 5 · 13 min read · Free chapter
ವಾದ್ಯಗಳು, ಜಾನಪದ ಮತ್ತು ಭಕ್ತಿ ಸಂಗೀತ, ಮತ್ತು ಆಧುನಿಕ ಸಂಗೀತ ಲೋಕ
ಶೂನ್ಯದಿಂದ ಆರಂಭಿಸಿ: ಸಂಗೀತ ಕಚೇರಿ ಸಭಾಂಗಣದಾಚೆಗಿನ ಸಂಗೀತ
ಕೊನೆಯ ಮೂರು ಅಧ್ಯಾಯಗಳಲ್ಲಿ ನೀವು ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತವನ್ನು ಪರಿಚಯಿಸಿಕೊಂಡಿರಿ: ಅದರ ವ್ಯಾಕರಣವನ್ನು foundations ಅಧ್ಯಾಯ ದಲ್ಲಿ, ಮತ್ತು ಅದರ ಎರಡು ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳನ್ನು Hindustani ಅಧ್ಯಾಯ ಮತ್ತು Carnatic ಅಧ್ಯಾಯ ದಲ್ಲಿ ನೋಡಿದಿರಿ. ಆದರೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಭಾರತೀಯರು ಸಂಗೀತವನ್ನು ಮೊದಲು ಬೇರೆಡೆ ಕೇಳುತ್ತಾರೆ.
ಅದು ಮದುವೆಯ ಹಾಡಾಗಿರಬಹುದು, ದೇವಾಲಯದ ಭಜನೆಯಾಗಿರಬಹುದು, ನದಿಯಲ್ಲಿ ಅಂಬಿಗನ ಹಾಡಾಗಿರಬಹುದು ಅಥವಾ ಸುಗ್ಗಿ ಹಬ್ಬದ ಡೋಲು ಆಗಿರಬಹುದು.
ಐದು ಪ್ರವಾಹಗಳು. ಭಾರತೀಯ ಸಂಗೀತವನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಐದು ಪ್ರವಾಹಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ: ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ, ಬುಡಕಟ್ಟು, ಜಾನಪದ, ಭಕ್ತಿ ಸಂಗೀತ ಮತ್ತು ಜನಪ್ರಿಯ ಸಂಗೀತ. ಇವು ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಪೆಟ್ಟಿಗೆಗಳಲ್ಲ. ಒಂದು ರಾಗ ಹಳ್ಳಿಯ ಹಾಡಾಗಿ ಆರಂಭವಾಗಿ, ದೇವಾಲಯದಲ್ಲಿ ಭಜನೆಯಾಗಿ, ಕೊನೆಗೆ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ವೇದಿಕೆಯಲ್ಲಿ ರಾಗವಾಗಿ ಬದಲಾಗಬಹುದು.
ಈ ಅಧ್ಯಾಯ ಏಕೆ ಮುಖ್ಯ. ಪರೀಕ್ಷೆಗಳಲ್ಲಿ ವಾದ್ಯಗಳು, ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ರಾಜ್ಯಗಳ ಜಾನಪದ ರೂಪಗಳು, ಭಕ್ತಿ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳು ಮತ್ತು ಸಂಗೀತವನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ಕೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸಂಗೀತವು ಕೇವಲ ತಜ್ಞರ ಕಲೆಯಲ್ಲ, ಅದು ಜನರ ಜೀವನದ ಭಾಗ ಎಂಬುದನ್ನು ಈ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ಪರೀಕ್ಷಿಸುತ್ತವೆ. ಈ ಅಧ್ಯಾಯ ನಿಮಗೆ ಆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಚಿತ್ರಣ ನೀಡುತ್ತದೆ.
ಈ ಅಧ್ಯಾಯದಲ್ಲಿ ಏನಿದೆ. ವಾದ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಅವುಗಳ ವರ್ಗೀಕರಣದಿಂದ ಆರಂಭಿಸುತ್ತೇವೆ. ನಂತರ ಪ್ರದೇಶವಾರು ಜಾನಪದ ಸಂಗೀತ, ಭಕ್ತಿ ಸಂಗೀತ, ಶೋಕಗೀತೆಗಳು ಮತ್ತು UNESCO ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿರುವ ಸಂಗೀತ ಬರುತ್ತದೆ. ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಶಾಲೆಗಳು, ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು ಧ್ವನಿಮುದ್ರಣಗಳ ಮೂಲಕ ಸಂಗೀತ ಆಧುನಿಕ ಜನರನ್ನು ಹೇಗೆ ತಲುಪಿತು ಎಂಬುದನ್ನು ನೋಡುತ್ತೇವೆ.
ವಾದ್ಯಗಳು: ಮೂರು ಕುಟುಂಬಗಳು
ಬಹಳ ಹಳೆಯ ಕಥೆ. ವಾದ್ಯಗಳು ಭಾರತೀಯ ಸಂಗೀತದಷ್ಟೇ ಹಳೆಯವು. ವೇದ ಗ್ರಂಥಗಳಲ್ಲಿಯೇ ವೀಣೆ, ಕೊಳಲು, ಡೋಲು ಮತ್ತು ತಾಳಗಳ ಉಲ್ಲೇಖವಿದೆ. ಸಮುದ್ರಗುಪ್ತನ ನಾಣ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ರಾಜ ವೀಣೆ ನುಡಿಸುತ್ತಿರುವುದು ಕಾಣಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಸಂಗೀತಕ್ಕೆ ಎಷ್ಟು ಗೌರವ ಇತ್ತು ಎಂಬುದನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ, ನೀವು foundations ಅಧ್ಯಾಯ ದಲ್ಲಿ ನೋಡಿದಂತೆ.
ತಂತಿ ವಾದ್ಯಗಳು. ತಂತಿ ವಾದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಪಿಸುವ ತಂತಿಯೇ ಶಬ್ದ ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ. ಸಿತಾರ್, ಸರೋದ್, ಸಂತೂರ್ ಮತ್ತು ಸಾರಂಗಿ ಹಿಂದೂಸ್ತಾನಿ ಸಂಗೀತಕ್ಕೆ ಸೇರಿವೆ. ವೀಣೆ ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತದ ಶ್ರೇಷ್ಠ ವಾದ್ಯ. ಸಿತಾರ್ ಮತ್ತು ಸರೋದ್ ಅನ್ನು ಮೀಟಲಾಗುತ್ತದೆ, ಸಾರಂಗಿಯನ್ನು ಬಿಲ್ಲಿನಿಂದ ನುಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ, ಸಂತೂರ್ ಅನ್ನು ಸಣ್ಣ ಸುತ್ತಿಗೆಗಳಿಂದ ಬಡಿಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಗಾಳಿ ವಾದ್ಯಗಳು. ಗಾಳಿ ವಾದ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ನುಡಿಸುವವರ ಉಸಿರು ಕೊಳವೆಯೊಳಗಿನ ಗಾಳಿಯನ್ನು ಕಂಪಿಸುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಕೊಳಲು (ಬಾನ್ಸುರಿ) ಎರಡೂ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಉತ್ತರದ ಶಹನಾಯಿ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣದ ನಾದಸ್ವರ ಎರಡೂ ಡಬಲ್-ರೀಡ್ ಕೊಳವೆಗಳು. ಇವು ಬಹಳ ಕಾಲದಿಂದ ಮದುವೆ ಮತ್ತು ದೇವಾಲಯದ ಆಚರಣೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿವೆ.
ತಾಳ ಕೊಡುವ ವಾದ್ಯಗಳು (Percussion). ಡ್ರಮ್ ಮತ್ತು ತಾಳ ವಾದ್ಯಗಳು ತಾಳ ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಪಖಾವಜ್ ಮತ್ತು ತಬಲಾ ಹಿಂದುಸ್ತಾನಿ ಸಂಗೀತಕ್ಕೆ ಸೇರಿವೆ. ಮೃದಂಗ ಮತ್ತು ಘಟಂ ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತಕ್ಕೆ ಸೇರಿವೆ.
ಝಂಝ್ ಮತ್ತು ಮಂಜೀರ ಮುಂತಾದ ಲೋಹದ ವಾದ್ಯಗಳೂ ತಾಳ ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಭಕ್ತಿ ಸಂಗೀತ ಮತ್ತು ಜಾನಪದ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿ ಇವು ಬಳಕೆಯಾಗುತ್ತವೆ.
ಒಂದೇ ಲಯ ಭಾಷೆ. ಡ್ರಮ್ ವಾದಕರು ಬೋಲ್ ಎಂಬ ಉಚ್ಚಾರಾಂಶಗಳ ಮೂಲಕ ಮಾತನಾಡುತ್ತಾರೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ theka, tihai ಮತ್ತು palta. ಆಶ್ಚರ್ಯಕರವಾಗಿ, ಉತ್ತರದ ತಬಲಾ ವಾದಕರು ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣದ ಮೃದಂಗ ವಾದಕರು ಒಂದೇ ಪದಸಂಪತ್ತನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಾರೆ.
ಇದು ಎರಡು ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳೂ ಒಂದೇ ವ್ಯಾಕರಣವನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.
| ಕುಟುಂಬ | ಶಬ್ದ ಉತ್ಪತ್ತಿಯಾಗುವ ರೀತಿ | ಹಿಂದುಸ್ತಾನಿ ಉದಾಹರಣೆಗಳು | ಕರ್ನಾಟಕ ಉದಾಹರಣೆಗಳು |
|---|---|---|---|
| ತಂತಿ ವಾದ್ಯ | ಕಂಪಿಸುವ ತಂತಿ, ಮೀಟಿ, ಬಾರಿಸಿ ಅಥವಾ ಬಿಲ್ಲಿನಿಂದ ಉಜ್ಜಿ | ಸಿತಾರ್, ಸರೋದ್, ಸಂತೂರ್, ಸಾರಂಗಿ | ವೀಣೆ; ವಯಲಿನ್ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ |
| ಗಾಳಿ ವಾದ್ಯ | ಉಸಿರು ಕೊಳವೆಯಲ್ಲಿ ಗಾಳಿಯನ್ನು ಕಂಪಿಸುತ್ತದೆ | ಬಾನ್ಸುರಿ, ಶೆಹನಾಯಿ | ಕೊಳಲು, ನಾದಸ್ವರ; ಕ್ಲಾರಿನೆಟ್ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ |
| ತಾಳ ವಾದ್ಯ | ಚರ್ಮ, ಮಣ್ಣು ಅಥವಾ ಲೋಹವನ್ನು ಬಡಿಯುವುದು | ತಬಲಾ, ಪಖಾವಜ್, ಮಂಜೀರ | ಮೃದಂಗ, ಘಟಂ, ಮೊರ್ಸಿಂಗ್ |
ವಾದ್ಯಗಳ ಮಾಂತ್ರಿಕರು
ಸಹವಾದನದಿಂದ ಏಕವಾದನದವರೆಗೆ. ದೀರ್ಘಕಾಲ ವಾದ್ಯಗಳು ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಗಾಯಕರಿಗೆ ಸಾಥ್ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದವು. 20ನೇ ಶತಮಾನದಲ್ಲಿ ಮಹಾನ್ ವಾದ್ಯಗಾರರು ಏಕವಾದನ ಕಛೇರಿಗಳನ್ನು ಗಾಯನ ಕಛೇರಿಗಳಷ್ಟೇ ಜನಪ್ರಿಯಗೊಳಿಸಿದರು. ಅವರಲ್ಲಿ ಕೆಲವರು ಭಾರತೀಯ ಸಂಗೀತವನ್ನು ವಿಶ್ವದ ಪ್ರೇಕ್ಷಕರಿಗೆ ಕೊಂಡೊಯ್ದರು.

ಮೈಹರ್ ಪರಂಪರೆ. ಮೈಹರ್ನ ಉಸ್ತಾದ್ ಅಲ್ಲಾವುದ್ದೀನ್ ಖಾನ್ ಅದ್ಭುತ ಶಿಷ್ಯರ ಗುಂಪನ್ನು ತರಬೇತುಗೊಳಿಸಿದರು. ಇದನ್ನು ಹಿಂದುಸ್ತಾನಿ ಅಧ್ಯಾಯದಲ್ಲಿ ನೀವು ಓದಿದ್ದೀರಿ. ರವಿ ಶಂಕರ್ ವಿಶ್ವದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಪರಿಚಿತ ಸಿತಾರ್ ವಾದಕರಾದರು. ಅವರ ಮಗ ಅಲಿ ಅಕ್ಬರ್ ಖಾನ್ ಸರೋದ್ ಅನ್ನು ಜನಪ್ರಿಯಗೊಳಿಸಿದರು.
ಇಬ್ಬರೂ ವಿದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಬೋಧನಾ ಸಂಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು.
ಇತರ ಮಾಂತ್ರಿಕರು. ಅಮ್ಜದ್ ಅಲಿ ಖಾನ್ ಖ್ಯಾತ ಸರೋದ್ ವಾದಕರು.
ಕರ್ನಾಟಕ ಮಾಂತ್ರಿಕರು. ಕರ್ನಾಟಕ ಸಂಗೀತ ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಟಿ. ಆರ್. ಮಹಾಲಿಂಗಂ ಕೊಳಲು ವಾದನದಲ್ಲಿ ಮಹಾನ್ ಪರಿಣತರಾಗಿದ್ದರು. ಎಸ್. ಬಾಲಚಂದರ್ ವೀಣೆ ವಾದನದಲ್ಲಿ ಪರಿಣತರಾಗಿದ್ದರು.
ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ವಾದ್ಯಗಳು, ಭಾರತೀಯ ಧ್ವನಿ. ಬ್ರಿಟಿಷ್ ಆಳ್ವಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಭಾರತೀಯ ಸಂಗೀತಗಾರರು ಕೆಲವು ಪಾಶ್ಚಾತ್ಯ ವಾದ್ಯಗಳನ್ನು ತಮ್ಮ ಸಂಗೀತಕ್ಕೆ ಹೊಂದಿಸಿಕೊಂಡರು. ವಯಲಿನ್ ಕರ್ನಾಟಕ ಕಛೇರಿಗಳ ಕೇಂದ್ರವಾಯಿತು. ಕ್ಲಾರಿನೆಟ್ ಕೂಡ ಕರ್ನಾಟಕ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ನುಡಿಸಲಾಯಿತು.
ಭಾರತೀಯ ಸಂಗೀತವು ತನ್ನ ವ್ಯಾಕರಣವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳದೆ ಹೊಸ ಸಾಧನಗಳನ್ನು ಅಳವಡಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಇದು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.
ಜಾನಪದ ಸಂಗೀತ: ಕೆಲಸದ, ಋತುಗಳ ಮತ್ತು ಕಥೆಗಳ ಹಾಡುಗಳು
ಜಾನಪದ ಸಂಗೀತ ಜಾನಪದವಾಗುವುದು ಹೇಗೆ. ಜಾನಪದ ಸಂಗೀತವನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನರು ತಮ್ಮ ಬದುಕಿಗಾಗಿ ರಚಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಇದಕ್ಕೆ ಬರವಣಿಗೆಯ ನಿಯಮ ಪುಸ್ತಕ ಇಲ್ಲ; ಇದು ಬಾಯಿಂದ ಕಿವಿಗೆ, ಹೆತ್ತವರಿಂದ ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಹರಿದು ಬರುತ್ತದೆ. ಇದರ ಹಾಡುಗಳು ಒಂದು ಪ್ರದೇಶದ ಕೆಲಸ, ಋತುಗಳು ಮತ್ತು ಹಬ್ಬಗಳನ್ನು ಅನುಸರಿಸುತ್ತವೆ.
ನೆಲ ಮತ್ತು ನದಿಯ ಹಾಡುಗಳು. ಮಾಂಡ್ ರಾಜಸ್ಥಾನದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಜಾನಪದ ಶೈಲಿ. ಭಾಟಿಯಾಲಿ ಬಂಗಾಳದ ದೋಣಿಯವರ ಹಾಡು; ನದಿಯಂತೆಯೇ ನಿಧಾನ ಮತ್ತು ಹಂಬಲದಿಂದ ಕೂಡಿದೆ. ರಾಗಿಣಿ ಹರಿಯಾಣದ ಜಾನಪದ ರೂಪ, ಮತ್ತು ಕಾಶ್ಮೀರಕ್ಕೆ ಹಳೆಯ ಕಥೆಗಳ ಮೇಲೆ ತನ್ನದೇ ಆದ ಜಾನಪದ ಹಾಡುಗಳಿವೆ.
ಪಾಂಡವಾಣಿ. ಛತ್ತೀಸಗಢದ ಪಾಂಡವಾಣಿ ಮಹಾಭಾರತದ ಕಥಾ ಗಾಯನ. ಒಬ್ಬ ಮುಖ್ಯ ಗಾಯಕ ಏಕತಾರಾ ಅಥವಾ ತಂಬೂರಿ ಹಿಡಿದು ಪಾಂಡವರ ಕಥೆಯನ್ನು ಹೇಳುತ್ತ ಅಭಿನಯಿಸುತ್ತಾನೆ; ಕೋರಸ್ ಬೆಂಬಲ ನೀಡುತ್ತದೆ. ನೀವು ಇದನ್ನು ಜಾನಪದ ನೃತ್ಯಗಳ ಅಧ್ಯಾಯ ದಲ್ಲಿ ಜಾನಪದ ಪ್ರದರ್ಶನವಾಗಿ ನೋಡಿದ್ದೀರಿ.

ಋತುಗಳು ಮತ್ತು ಹಬ್ಬಗಳು. ಅನೇಕ ಜಾನಪದ ಹಾಡುಗಳು ಒಂದು ಋತುವಿಗೆ ಸೇರಿವೆ. ಚೈತಿ, ಕಜ್ರಿ ಮತ್ತು ರಸಿಯಾ ಮುಂತಾದ ಹಾಡುಗಳು ಉತ್ತರ ಭಾರತದ ಋತುಗಳು ಮತ್ತು ಹಬ್ಬಗಳಿಗೆ ಸೇರಿವೆ. ಬಿಹು ಮತ್ತು ಲೋಹ್ರಿಯಂತಹ ಕೊಯ್ಲು ಹಬ್ಬಗಳು ತಮ್ಮದೇ ಆದ ಹಾಡು ಮತ್ತು ಡೋಲುಗಳನ್ನು ತರುತ್ತವೆ.
ಜಾನಪದದಿಂದ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯಕ್ಕೆ. ಜಾನಪದ ಸಂಗೀತ "ಕೀಳು" ರೂಪವಲ್ಲ; ಅದು ಒಂದು ಮೂಲ. ಖಮಾಜ್, ಕಾಫಿ, ಪಿಲೂ, ಮಾಂಡ್ ಮತ್ತು ಸಾರಂಗ್ ಮುಂತಾದ ರಾಗಗಳು ಜನಪ್ರಿಯ ಸಂಗೀತದಿಂದ ಬಂದಿವೆ. ಇಂದು ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಗಾಯಕರು ಕೂಡ ಚೈತಿ, ಕಜ್ರಿ ಮತ್ತು ರಸಿಯಾ ಹಾಡುತ್ತಾರೆ. ಠುಮ್ರಿ ಸ್ವತಃ ಪೂರ್ವ ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು ಬಿಹಾರದ ಜಾನಪದ ಹಾಡುಗಳಿಂದಲೇ ಬೆಳೆಯಿತು.
| ಜಾನಪದ ರೂಪ | ಪ್ರದೇಶ | ಅದು ಏನು |
|---|---|---|
| ಮಾಂಡ್ | ರಾಜಸ್ಥಾನ | ಜಾನಪದ ಹಾಡಿನ ಶೈಲಿ; ರಾಗ (ಮಾಂಡ್) ಆಗಿಯೂ ಬೆಳೆಯಿತು |
| ಭಾಟಿಯಾಲಿ | ಬಂಗಾಳ | ದೋಣಿಯವರ ಹಾಡುಗಳು |
| ರಾಗಿಣಿ | ಹರಿಯಾಣ | ಜಾನಪದ ಹಾಡಿನ ರೂಪ |
| ಪಾಂಡವಾಣಿ | ಛತ್ತೀಸಗಢ | ಮಹಾಭಾರತದ ಕಥಾ ಗಾಯನ |
| ಚೈತಿ, ಕಜ್ರಿ, ರಸಿಯಾ | ಉತ್ತರ ಭಾರತ | ಋತು ಮತ್ತು ಹಬ್ಬದ ಹಾಡುಗಳು; ಈಗ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ವೇದಿಕೆಯಲ್ಲಿಯೂ |
| ಕಾಲ್ಬೆಲಿಯಾ ಹಾಡುಗಳು | ರಾಜಸ್ಥಾನ | ಹಿಂದೆ ಹಾವು ಹಿಡಿಯುತ್ತಿದ್ದ ಸಮುದಾಯದ ಹಾಡು ಮತ್ತು ನೃತ್ಯ |
ಭಕ್ತಿ ಸಂಗೀತ: ದೇವರಿಗಾಗಿ ಹಾಡುವುದು
ಭಕ್ತಿಗೆ ಹಾಡು ಏಕೆ ಬೇಕಾಯಿತು. ಭಾರತೀಯ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳಲ್ಲಿ ಸಂಗೀತವನ್ನು ದೇವರೊಂದಿಗೆ ಸಂವಹನ ನಡೆಸುವ ದಾರಿ ಎಂದು ನೋಡಲಾಗಿತ್ತು. ಭಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಸೂಫಿ ಸಂತರು ದೇವರನ್ನು ಆಚಾರದ ಬದಲು ಪ್ರೀತಿಯಿಂದ ತಲುಪಬಹುದು ಎಂದು ಬೋಧಿಸಿದರು. ಜಾತಿ ಅಥವಾ ಭಾಷೆ ಯಾವುದಾದರೂ, ಸಾಮಾನ್ಯ ಜನರು ಆ ಪ್ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಪಾಲುಗೊಳ್ಳಲು ಹಾಡೇ ಸುಲಭ ದಾರಿಯಾಗಿತ್ತು.
Bhajan and kirtan. Bhajans and kirtans spread with the Bhakti saints. Kabir, Mirabai, Surdas, Tulsidas, Chandidas and Vidyapati gave the people songs that are still sung. Their songs also enriched Hindustani music, as you will read in the medieval literature chapter.
ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಭಕ್ತಿ ರೂಪಗಳು. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಪ್ರದೇಶಕ್ಕೂ ತನ್ನದೇ ಆದ ರೂಪವಿದೆ. ಅಭಂಗ ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಸಂತರ ಭಕ್ತಿಗೀತೆ, ಶಬದ್ ಸಿಖ್ ಸಂಪ್ರದಾಯದಲ್ಲಿ ಹಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಬೋರ್ಗೀತ್ ಅಸ್ಸಾಮಿನ ವೈಷ್ಣವ ಸಂಪ್ರದಾಯಕ್ಕೆ ಸೇರಿದೆ. ಇಂತಹ ಹೆಚ್ಚಿನ ಹಾಡುಗಳಲ್ಲಿ, ಸಂತ-ಕವಿಯ ಹೆಸರು ಕೊನೆಯ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಬರುತ್ತದೆ, ಸಹಿಯಂತೆ.

ಶಬದ್ ಮತ್ತು ಆದಿ ಗ್ರಂಥ. ಸಿಖ್ ಧರ್ಮಗ್ರಂಥವಾದ ಆದಿ ಗ್ರಂಥದ ಸ್ತೋತ್ರಗಳನ್ನು ರಾಗಗಳ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಜೋಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅಂದರೆ ಒಂದು ಧರ್ಮಗ್ರಂಥವೇ ಸಂಗೀತದ ಮೂಲಕ ಸಂಘಟಿತವಾಗಿದೆ. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಸಂಗೀತ ಮತ್ತು ಭಕ್ತಿ ಎಷ್ಟು ಆಳವಾಗಿ ಹೆಣೆದುಕೊಂಡಿವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಇದು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.
Qawwali and Sufi music. In the khanqahs (hospices) of the Sufis, qawwalis were sung to bring listeners closer to God. Tradition links Amir Khusrau, a disciple of Nizamuddin Auliya, with the qawwali. Sufi and Bhakti music crossed religious lines and became a shared heritage, as you will see in the religious traditions chapter.
ಶೋಕ ಗೀತೆಗಳು ಮತ್ತು ವಿಶ್ವ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿರುವ ಸಂಗೀತ
ಪ್ರದರ್ಶನವಾಗಿ ಶೋಕ. ಎಲ್ಲಾ ಸಂಗೀತವೂ ಸಂತೋಷದಾಯಕವಲ್ಲ. ಅನೇಕ ಸಮುದಾಯಗಳಲ್ಲಿ, ದುಃಖವನ್ನು ಹಾಡಿನ ಮೂಲಕ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಪ್ರದರ್ಶನಗಳು ಸಮುದಾಯಕ್ಕೆ ತನ್ನ ದುಃಖವನ್ನು ನೆನಪಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಲು ಮತ್ತು ಒಟ್ಟಾಗಿ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತವೆ.

ಮರ್ಸಿಯಾ ಮತ್ತು ಸೋಜ್-ಖ್ವಾನಿ. ಮರ್ಸಿಯಾ ಎಂದರೆ ಕರ್ಬಲಾದಲ್ಲಿ ಇಮಾಮ್ ಹುಸೇನ್ ಹುತಾತ್ಮತೆಯ ಕುರಿತಾದ ಶೋಕಗೀತೆ. ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಇದು ಮೊದಲು ದಖ್ಖನ್ನಲ್ಲಿ ಬೆಳೆದು ನಂತರ ಉತ್ತರಕ್ಕೆ ಹರಡಿತು. ಸೋಜ್-ಖ್ವಾನಿ ಎಂದರೆ ಮೊಹರಂ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಹಾಡಲಾಗುವ ದುಃಖದ ಹಾಡುಗಳು, ಮತ್ತು ಮಜ್ಲಿಸ್ (ಶೋಕ ಸಭೆ)ನಲ್ಲಿ ಹಾಡುವುದು ವಿಶೇಷ ಭಕ್ತಿ ಆಚರಣೆ.
ಜಾರಿ ಹಾಡುಗಳು. ಅಸ್ಸಾಂ ಮತ್ತು ಬಂಗಾಳದಲ್ಲಿ, ಕರ್ಬಲಾ ದುರಂತವನ್ನು ಶೋಕಿಸಲು ಜಾರಿ ಹಾಡುಗಳನ್ನು ಹಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಪಶ್ಚಿಮ ಏಷ್ಯಾದ ಒಂದು ಕಥೆ ಪೂರ್ವ ಭಾರತದ ಜಾನಪದ ಸಂಗೀತವನ್ನು ಹೇಗೆ ಪ್ರವೇಶಿಸಿತು ಎಂಬುದನ್ನು ಇದು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಭಾರತೀಯ ಸಂಗೀತದಲ್ಲಿನ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಮಿಶ್ರಣಕ್ಕೆ ಇದು ಹಲವು ಉದಾಹರಣೆಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು.
Music on UNESCO's list. Several Indian music traditions are on UNESCO's list of Intangible Cultural Heritage. These include the Tradition of Vedic chanting (2008), Kalbelia folk songs and dances of Rajasthan (2010), Buddhist chanting of Ladakh (2012) and Sankirtana of Manipur (2013). You will read the full list in the intangible heritage chapter.
ಈ ಪಟ್ಟಿ ಏಕೆ ಮುಖ್ಯ. ವೇದ ಪಠಣಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಹಳೆಯ ಪಠಣ ಶಾಖೆಗಳಲ್ಲಿ ಕೆಲವೇ ಉಳಿದಿವೆ, ಮತ್ತು ಕೆಲವು ಶಾಲೆಗಳು ಅಪಾಯದಲ್ಲಿವೆ. ಇಂತಹ ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳನ್ನು ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡುವುದರಿಂದ ಗಮನ ಮತ್ತು ಬೆಂಬಲ ಸಿಗುತ್ತದೆ. ಜನರು ಅದನ್ನು performing ಮತ್ತು teaching ಮಾಡುತ್ತಲೇ ಇದ್ದರೆ ಮಾತ್ರ ಸಂಗೀತ ಉಳಿಯುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಇದು ನೆನಪಿಸುತ್ತದೆ.
ಗುರುವಿನ ಅಂಗಳದಿಂದ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವೇದಿಕೆಯವರೆಗೆ: ಇಂದಿನ ಸಂಗೀತ
ಹಳೆಯ ಪದ್ಧತಿ. ಶತಮಾನಗಳ ಕಾಲ ಸಂಗೀತವನ್ನು guru-shishya ಪದ್ಧತಿಯಲ್ಲಿ ಕಲಿಯಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು, ಅಂದರೆ ಗುರುವಿನೊಂದಿಗೆ ವರ್ಷಗಟ್ಟಲೆ ಬದುಕುತ್ತಾ. ಕಚೇರಿಗಳು ದೇವಸ್ಥಾನಗಳು, ಅರಮನೆಗಳು ಮತ್ತು ಪೋಷಕರ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದು, ಕೆಲವೇ ವಿಶೇಷ ಕೇಳುಗರ ಮುಂದೆ ಇರುತ್ತಿದ್ದವು. ಇದು ಸಂಪ್ರದಾಯಗಳನ್ನು ಶುದ್ಧವಾಗಿ ಉಳಿಸಿತು, ಆದರೆ ಅವುಗಳನ್ನು ಮುಚ್ಚಿದ್ದೂ ಆಗಿತ್ತು.
ಸಂಗೀತ ಶಾಲೆಗಳು. 1900ರ ಸುಮಾರಿನಲ್ಲಿ ವಿಷ್ಣು ದಿಗಂಬರ್ ಪಲುಸ್ಕರ್ Gandharva Mahavidyalaya ಆರಂಭಿಸಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕರಿಗೆ ಸಂಗೀತ ಕಲಿಸಿದರು, ಇದನ್ನು the Hindustani chapter ನಲ್ಲಿ ಓದಿದ್ದೀರಿ. Prayag Sangeet Samiti ದಶಕಗಳಿಂದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ತರಬೇತಿ ನೀಡುತ್ತಿದೆ. ಛತ್ತೀಸ್ಗಢದ Khairagarhನಲ್ಲಿರುವ Indira Kala Sangeet Vishwavidyalaya ಸಂಗೀತ ಮತ್ತು ಕಲೆಗೆ ಮೀಸಲಾದ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ.
The Sangeet Natak Akademi. After Independence, the government set up the Sangeet Natak Akademi in 1953 as India's apex body for music, dance and drama. It is an autonomous body under the Ministry of Culture. Its awards are the highest national honour for practising artists, as you will see in the institutions chapter.
ಯುವಜನರಿಗೆ ಸಂಗೀತ. SPIC MACAY ಶಾಲೆ ಮತ್ತು ಕಾಲೇಜುಗಳಿಗೆ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತ ಕಚೇರಿಗಳನ್ನು ತರುತ್ತದೆ, ಇದರಿಂದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳು ಶ್ರೇಷ್ಠ ಕಲಾವಿದರನ್ನು ನೇರವಾಗಿ ಕೇಳುತ್ತಾರೆ. Indian Council for Cultural Relations (ICCR) ಭಾರತೀಯ ಕಲಾವಿದರನ್ನು ವಿದೇಶಗಳಿಗೆ ಕಳುಹಿಸುತ್ತದೆ. ಇವೆರಡೂ ಸೇರಿ ಕೇಳುಗರ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯನ್ನು ಹಳೆಯ ಪರಿಣತರ ವಲಯಕ್ಕಿಂತ ಬಹಳ ವಿಸ್ತರಿಸುತ್ತವೆ.
ಹೊಸ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನ. ರೆಕಾರ್ಡಿಂಗ್ ಮತ್ತು ನಂತರ ಬಂದ ಕ್ಯಾಸೆಟ್ಗಳು ಕೇವಲ ಮೌಖಿಕ ಕಲಿಕೆಯನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಿದವು. ಹೀಗಾಗಿ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಗುರುವನ್ನು ಪದೇ ಪದೇ ಕೇಳಬಹುದಾಯಿತು.
ರಂಗಮಂಚದ ಆರ್ಕೆಸ್ಟ್ರಾಗಳು ಮತ್ತು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಕಚೇರಿಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾದವು. ಇಂದು ಕೆಲವರು ಮಾತ್ರ ಕೇಳಿದ ಪ್ರದರ್ಶನವನ್ನು ದೇಶದಾದ್ಯಂತ online ನಲ್ಲಿ ನೋಡಬಹುದು.
Mains ದೃಷ್ಟಿಕೋನ: ಪರಂಪರೆ ಮತ್ತು ಬದಲಾವಣೆ. ಉತ್ತಮ ಉತ್ತರ ಎರಡೂ ಕಡೆಯನ್ನು ಗಮನಿಸುತ್ತದೆ. ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು ರೆಕಾರ್ಡಿಂಗ್ಗಳು ಸಂಗೀತವನ್ನು ಪ್ರಜಾಸತ್ತಾತ್ಮಕ ಮತ್ತು ಎಲ್ಲರಿಗೂ ತೆರೆದಿಟ್ಟವು.
ಆದರೆ ಅವು ದೀರ್ಘವಾದ, ಆಪ್ತವಾದ ಗುರು-ಶಿಷ್ಯ ಬಂಧವನ್ನು ದುರ್ಬಲಗೊಳಿಸಿದವು. ಹಳೆಯ ತರಬೇತಿಯ ಆಳವನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡು, ವಿಶಾಲ ಜನಸಮೂಹವನ್ನು ಸ್ವಾಗತಿಸುವುದು ಸವಾಲು.
Mains ದೃಷ್ಟಿಕೋನ: practice questions
Mains ಗೆ ಜಾನಪದ ಮತ್ತು ಭಕ್ತಿ ಸಂಗೀತ ಏಕೆ ಮುಖ್ಯ. ಜಾನಪದ ಮತ್ತು ಭಕ್ತಿ ಸಂಗೀತದ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು syncretism, ಅಂದರೆ ಪರಂಪರೆಗಳ ಸಮ್ಮಿಲನದ ಅರಿವನ್ನು ಪರೀಕ್ಷಿಸುತ್ತವೆ. ಭಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಸೂಫಿ ಹಾಡುಗಳು ಜಾತಿ ಮತ್ತು ಧರ್ಮದ ಗಡಿಗಳನ್ನು ದಾಟಿದವು.
ಜಾನಪದ ರೂಪಗಳು ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತಕ್ಕೆ ಪೋಷಣೆ ನೀಡಿದವು. ಬಂಗಾಳದ ಹಾಡುಗಳಲ್ಲಿ ಕರ್ಬಲಾ ಕೂಡ ಸೇರಿಕೊಂಡಿತು.
ಉದಾಹರಣೆಗಳನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಬಳಸುವುದು. ಉತ್ತಮ ಉತ್ತರಗಳು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಉದಾಹರಣೆಗಳನ್ನು ಅವುಗಳ ಪ್ರದೇಶದೊಂದಿಗೆ ನೀಡುತ್ತವೆ: ಬಂಗಾಳದ ಭಟಿಯಾಲಿ, ಛತ್ತೀಸ್ಗಢದ ಪಂಡವಾನಿ, ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರದ ಅಭಂಗ, ಅಸ್ಸಾಂನ ಬೋರ್ಗೀತ್. ಸಂರಕ್ಷಣೆಯ ಕುರಿತು ಒಂದು ಸಂಗತಿ ಸೇರಿಸಿ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ UNESCO ಪಟ್ಟಿ ಅಥವಾ ಸಂಗೀತ ನಾಟಕ ಅಕಾಡೆಮಿ. ಇದು ಸಾಮಾನ್ಯ ಉತ್ತರವನ್ನು ಅಂಕ ತರುವ ಉತ್ತರವಾಗಿ ಬದಲಾಯಿಸುತ್ತದೆ.
ಇವು ನಾವು ರಚಿಸಿದ ಅಭ್ಯಾಸ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು, ನಿಜವಾದ ಹಿಂದಿನ ಪ್ರಶ್ನೆಪತ್ರಿಕೆಗಳಲ್ಲ. ನಿಮ್ಮ ಪರೀಕ್ಷೆಯ ಹಿಂದಿನ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು PYQ ಫಲಕದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸುತ್ತವೆ.
| ಕೋನ | ಪ್ರಶ್ನೆ | ಒಳಗೊಳ್ಳಬೇಕಾದ ಮುಖ್ಯ ಅಂಶಗಳು |
|---|---|---|
| Syncretism | ಭಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಸೂಫಿ ಚಳವಳಿಗಳು ಭಾರತೀಯ ಸಂಗೀತವನ್ನು ಹೇಗೆ ರೂಪಿಸಿದವು? | ಭಜನ್, ಕೀರ್ತನ, ಅಭಂಗ, ಶಬ್ದ, ಬೋರ್ಗೀತ್; ಖಾನ್ಖಾಹ್ಗಳಲ್ಲಿ ಕವ್ವಾಲಿ; ಆದಿ ಗ್ರಂಥದಲ್ಲಿ ರಾಗಗಳು; ಜಾತಿ ಮತ್ತು ಧರ್ಮದಾಚೆಗಿನ ಸಂಗೀತ. |
| ಜಾನಪದ ಮತ್ತು ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ | "ಜಾನಪದ ಸಂಗೀತವೇ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಸಂಗೀತದ ತಾಯಿ." ಚರ್ಚಿಸಿ. | ಮಾರ್ಗ ಮತ್ತು ದೇಶಿ; ಜಾನಪದದಿಂದ ಬಂದ ರಾಗಗಳು (ಖಮಾಜ್, ಕಾಫಿ, ಪಿಲ್ಲೂ, ಮಾಂಡ್); ಪೂರ್ವ ಉತ್ತರ ಪ್ರದೇಶ ಮತ್ತು ಬಿಹಾರದ ಠುಮ್ರಿ; ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ವೇದಿಕೆಯಲ್ಲಿ ಚೈತಿ ಮತ್ತು ಕಜ್ರಿ; ಎರಡು ದಿಕ್ಕಿನ ವಿನಿಮಯ. |
| ಪರಂಪರೆ | ಅಳಿವಿನ ಅಂಚಿನಲ್ಲಿರುವ ಭಾರತದ ಜಾನಪದ ಸಂಗೀತವನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲು ಯಾವ ಕ್ರಮಗಳು ಸಾಧ್ಯ? | ಮೌಖಿಕ ಪ್ರಸರಣಕ್ಕೆ ಅಪಾಯ; UNESCO ICH ಪಟ್ಟಿ; SNA ಪ್ರಶಸ್ತಿಗಳು ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರಗಳು; ದಾಖಲೀಕರಣ; SPIC MACAY; ಶಾಲಾ ಪಠ್ಯಕ್ರಮ; ಕಲಾವಿದರ ಜೀವನೋಪಾಯ. |
| ಆಧುನಿಕ ಬದಲಾವಣೆ | ಗುರು-ಶಿಷ್ಯ ಪರಂಪರೆಯ ಮೇಲೆ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಮತ್ತು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಮಾಡಿ. | ಪಲುಸ್ಕರ್ ಮತ್ತು ಭಾತಖಂಡೆ; ಸಂಗೀತ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯಗಳು; ರೆಕಾರ್ಡಿಂಗ್ಗಳು; ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಕಚೇರಿಗಳು; ವಿಶಾಲ ಪ್ರವೇಶ ಮತ್ತು ಆಳದ ನಷ್ಟ; ಸಮತೋಲನ. |
ಜಾನಪದ-ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಪ್ರಶ್ನೆಗೆ ಉತ್ತರದ ಯೋಜನೆ. ಮಾರ್ಗ-ದೇಶಿ ಕಲ್ಪನೆ ಮತ್ತು ಎರಡೂ ಧಾರೆಗಳಿಗೆ ಒಂದೇ ಮೂಲ, ಅಂದರೆ ಜನಪ್ರಿಯ ಸಂಗೀತ ಇದೆ ಎಂಬ ಅಂಶದಿಂದ ಆರಂಭಿಸಿ. ದೇಹದ ಭಾಗದಲ್ಲಿ ಜಾನಪದದಿಂದ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯಕ್ಕೆ ಬಂದ ರಾಗಗಳು ಮತ್ತು ರೂಪಗಳ ಉದಾಹರಣೆಗಳನ್ನು ನೀಡಿ, ಹಾಗೆಯೇ ಶಾಸ್ತ್ರೀಯ ಕಲಾವಿದರು ಜಾನಪದ ರೂಪಗಳನ್ನು ಹಾಡಿದ ಉದಾಹರಣೆಗಳನ್ನೂ ನೀಡಿ. ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ, ವಿನಿಮಯ ಎರಡೂ ದಿಕ್ಕಿನಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಎರಡೂ ಧಾರೆಗಳನ್ನು ಜೀವಂತವಾಗಿರಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ತೀರ್ಮಾನಿಸಿ.
Quick revision
- ಐದು ಪ್ರವಾಹಗಳು: classical, tribal, folk, devotional, popular; ನಿರಂತರ ಎರವಲು ಪಡೆಯುವಿಕೆ ಇದೆ.
- ವಾದ್ಯಗಳು: stringed (ಸಿತಾರ್, ಸರೋದ್, ಸಂತೂರ್, ಸಾರಂಗಿ, ವೀಣೆ), wind (ಕೊಳಲು, ಶೆಹನಾಯಿ, ನಾದಸ್ವರ), percussion (ತಬಲಾ, ಪಖಾವಜ್, ಮೃದಂಗ, ಘಟಂ; ಝಾಂಝ್, ಮಂಜೀರ). ತಬಲಾ ಮತ್ತು ಮೃದಂಗಕ್ಕೆ bols ಒಂದೇ ಆಗಿವೆ.
- ಮಹಾನ್ ಕಲಾವಿದರು: ರವಿ ಶಂಕರ್ (ಸಿತಾರ್), ಅಲಿ ಅಕ್ಬರ್ ಖಾನ್ ಮತ್ತು ಅಮ್ಜದ್ ಅಲಿ ಖಾನ್ (ಸರೋದ್), ಟಿ.ಆರ್. ಮಹಾಲಿಂಗಂ (ಕೊಳಲು), ಎಸ್. ಬಾಲಚಂದರ್ (ವೀಣೆ). ವಯಲಿನ್ ಮತ್ತು ಕ್ಲಾರಿನೆಟ್ ಅನ್ನು ಸಹ ಅಳವಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ.
- ಜಾನಪದ: Mand (ರಾಜಸ್ಥಾನ), Bhatiali (ಬಂಗಾಳದ ದೋಣಿಗಾರರು), Ragini (ಹರಿಯಾಣ), Pandavani (ಛತ್ತೀಸ್ಗಢ, ಮಹಾಭಾರತ), chaiti, kajri, rasiya (ಉತ್ತರ ಭಾರತ). ಜಾನಪದದಿಂದ ಬಂದ ರಾಗಗಳು: ಖಮಾಜ್, ಕಾಫಿ, ಪಿಲೂ, ಮಾಂಡ್, ಸಾರಂಗ್.
- ಭಕ್ತಿ ಸಂಗೀತ: ಭಜನ್, ಕೀರ್ತನ, abhang (ಮಹಾರಾಷ್ಟ್ರ), shabad (ಸಿಖ್; ಆದಿ ಗ್ರಂಥ ರಾಗಗಳಲ್ಲಿ), borgeet (ಅಸ್ಸಾಂ); ಕೊನೆಯ ಸಾಲಿನಲ್ಲಿ ಸಂತರ ಹೆಸರು; ಸೂಫಿ ಖಾನ್ಕಾಹ್ಗಳಲ್ಲಿ qawwali.
- ಶೋಕಗೀತೆ: marsiya (ಕರ್ಬಲಾ; ಮೊದಲು ಡೆಕ್ಕನ್ನಲ್ಲಿ), soz-khwani (ಮೊಹರಂ), Jari (ಅಸ್ಸಾಂ, ಬಂಗಾಳ).
- UNESCO ICH: ವೇದ ಪಠಣ 2008, ಕಲ್ಬೆಲಿಯಾ 2010, ಲಡಾಖ್ನ ಬೌದ್ಧ ಮಂತ್ರ ಪಠಣ 2012, ಸಂಕೀರ್ತನ 2013.
- ಸಂಸ್ಥೆಗಳು: Sangeet Natak Akademi (1953, ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಸಚಿವಾಲಯ), ಗಂಧರ್ವ ಮಹಾವಿದ್ಯಾಲಯ, ಪ್ರಯಾಗ್ ಸಂಗೀತ ಸಮಿತಿ, ಇಂದಿರಾ ಕಲಾ ಸಂಗೀತ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಖೈರಾಗಢ, SPIC MACAY, ICCR.